Του Χάρη Ντιγριντάκη

Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Σωκράτης Φάμελλος στη συνέντευξη του στον ΕΤ της Κυριακής.

Προσωπικότητα που επιχειρεί να κερδίσει το στοίχημα εφαρμογής της κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα, επιφέροντας καίριο χτύπημα στη μάστιγα της γραφειοκρατίας. Με παρακαταθήκη τις σπουδές του στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό εκτιμά ότι η πράσινη οικονομία δύναται να επιδαψιλεύει λύσεις όχι μόνο για την καθημερινότητα του πολίτη αλλά και για την ανέλιξη του ελληνικού επιχειρείν. Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Σωκράτης Φάμελλος σημειώνει ότι επί θύραις βρίσκεται η εφαρμογή των Πράσινων Συμβάσεων στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι δεν θα υπάρξει αύξηση της φορολογίας του diesel στη χώρα μας επισημαίνοντας ότι τούτη την περίοδο μπαίνουν οι βάσεις για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα δημιουργίας του ηλεκτρικού αυτοκινήτου.

Μπορεί να συμβάλει οικονομικά στη φαρέτρα της ελληνικής οικονομίας η λεγόμενη κυκλική οικονομία ;

Υπάρχει μια ποσοτικοποίηση που είναι ο δείκτης αποδοτικότητας πόρων που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη, η Ελλάδα είναι αρκετά πίσω σε σχέση με την ΕΕ, 1,6 ευρώ ανά κιλό σε σχέση με 2,18 ευρώ της ΕΕ των 28 για το 2015, ενώ καθυστερεί, λιγότερο όμως, και στον δείκτη απόδοσης ενέργειας (είμαστε στο 93% της ΕΕ των 28).

Έχουμε μια δυνατότητα να αυξήσουμε τον δείκτη απόδοσης των πόρων, που ουσιαστικά θα αυξήσει τους δείκτες και το αποτέλεσμα στο επίπεδο της εργασίας και του ακαθάριστου εθνικούπροϊόντος, για να μπορεί και να ελέγχεται. Αυτή την περίοδο είναι σε διαβούλευση το σχέδιο της κυκλικής οικονομίας και η ολοκλήρωσή του θα έχει και ποσοτικοποιημένους δείκτες.

Θα υπάρχει και μια μορφή κινητροδότησης των επιχειρήσεων.

Ένα παράδειγμα κυκλικής οικονομίας είναι η βιομηχανία στερεών αποβλήτων, όπου έχουμε ποσοτικοποιήσει μια αγορά 16.000 θέσεων εργασίας και 2 δισ. ευρώ επενδύσεων.

Παράλληλα, υπάρχει και ο τομέας της περιβαλλοντικής βιομηχανίας, για το οποίο όμως ετοιμάζεται η προκήρυξη του μέτρου 80 εκατ. ευρώ που θα επιδοτήσει την επεξεργασία αποβλήτων των επιχειρήσεων, αλλά και την ενίσχυση επιχειρήσεων που διαχειρίζονται απόβλητα, όπως βιομηχανίες και βιοτεχνίες ανακύκλωσης.

Δικαιούχοι θα είναι ο ιδιωτικός τομέας, η επιχειρηματικότητα γενικά, και θα προκηρυχτεί τον Σεπτέμβριο. Το διαχειρίζεται το υπουργείο Οικονομίας και εμείς το υποστηρίζουμε στη διαμόρφωση της προκήρυξης.

Η κυκλική οικονομία θα έχει και άλλα κίνητρα, όπως το κίνητρο των πράσινων δημόσιων συμβάσεων. Θα υπάρχει η υποχρεωτικότητα και on-off κριτήρια που θα είναι αποδεκτά για την προμήθεια υλικών και προϊόντων. Έρχονται στην Ελλάδα οι πράσινες συμβάσεις όπως έχει προχωρήσει ήδη στην Ευρώπη.

Το στοίχημα είναι αυτό το παράδειγμα να επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα. Για παράδειγμα, στην εποχή της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί παρά να συζητήσουμε και για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία τραπεζικά.

Στο πλαίσιο της νέας οικονομίας βλέπουμε ότι υπάρχουν κάποιες αποφάσεις για το ντίζελ και για το ηλεκτρικό αυτοκίνητο.

Υπάρχει μια συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα επιβατικά και ελαφρού τύπου αυτοκίνητα. Πρόκειται για πρόταση κανονισμού.

Ήδη συζητήθηκε στις 25 Ιουνίου στο συμβούλιο των υπουργών και στόχος είναι η μείωση των καυσίμων από τις μεταφορές και ταυτόχρονα η μείωση και των εναέριων εκπομπών μέχρι και 15% έως το 2025 και 30% έως το 2030.

Εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχουν τέτοιες τομές για τη μείωση των εκπομπών. Θέλουμε να χρησιμοποιείται με βάση το κριτήριο του αποτυπώματος και όχι με βάση το κριτήριο της μάζας.

Ενδέχεται να αυξηθεί η φορολογία στο ντίζελ;

Όχι. Σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει μεγαλύτερο συντελεστή απόδοσης στην περιβαλλοντική συμπεριφορά.

Η μεγάλη συζήτηση στην Ευρώπη αφορά στο ηλεκτρικό αυτοκίνητο, διότι αν κάποιος συνυπολογίσει ότι μέχρι το 2050 η ΕΕ πρέπει να έχει μειώσει τις εκπομπές άνθρακα σε ποσοστό 80-90%, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει μεγάλη μείωση και στις μεταφορές.

Αναγκαστικά, ανοίγει η συζήτηση για το ηλεκτρικό αυτοκίνητο. Επίσης, διεκδικούμε να έχει η χώρα μας συμμετοχή σε αυτή την παραγωγική διαδικασία. Παράδειγμα είναι η σύνδεση της έρευνας των νανοϋλικών και των μπαταριών με την παραγωγή. Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι πολύ σημαντικό αλλά πρέπει να συμμετέχουμε στην παραγωγή του γιατί το να το εισάγουμε δεν είναι αναπτυξιακή λύση. Σε αυτή την κατεύθυνση υπάρχει προσέλκυση και ερευνητικών δομών στην Ελλάδα.

Στο παρελθόν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε δαιμονοποιήσει τα ΣΔΙΤ. Θα έχουμε κι άλλα ΣΔΙΤ περιβάλλοντος ;

Παραμένουμε στην άποψη ότι η μονοκαλλιέργεια των ΣΔΙΤ ήταν μια λανθασμένη επιλογή. Δημιουργούσε συμβόλαια που δεν υλοποιούσαν την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανακύκλωση και τη διαλογή στην πηγή και δημιουργούσε την αντίληψη να τα πετάξουμε μακριά μας και «να μας γλιτώσει» ένας ιδιώτης. Αυτό είναι λανθασμένη αντίληψη, γιατί χάνει την ουσία της κυκλικής οικονομίας και έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή πολιτική που είναι ανοιχτή στα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Γι’ αυτό αποδείχθηκε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ΕΣΠΑ και δημόσια εργαλεία. Στην τρέχουσα περίοδο έχουμε περίπου 1 δισ. προϋπολογισμό στο ΕΣΠΑ για τα στερεά απόβλητα, συμπεριλαμβάνει και χρηματοδότηση κάποιων ΣΔΙΤ, όπως τα έργα της Κοζάνης, των Σερρών, της Ηπείρου, της Πελοποννήσου και της Ηλείας. Στα περισσότερα έγινε μια προσπάθεια να κατέβει η εγγυημένη ποσότητα.

Έρχεται νέο πρόγραμμα LIFE ;

Καταφέραμε και εγκρίθηκε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα LIFE που αφορούσε το φυσικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα ύψους 17 εκατ. ευρώ, όταν 17,5 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ κάνουν όλες οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και τα σχέδια διαχείρισης για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας.

Είμαστε στη φάση αξιολόγησης για ένα ακόμα πρόγραμμα LIFE που αφορά την κλιματική αλλαγή ύψους 11 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2019-2026, θα έχει τη νέα εθνική στρατηγική για την κλιματική αλλαγή, συμμετέχουν 18 εταίροι (ΕΜΠ, Ακαδημία Αθηνών, Τράπεζα Ελλάδος, Πράσινο Ταμείο, εθνικό κέντρο περιβάλλοντος, αστεροσκοπείο, ΕΛΚΕ, ΚΕΔΕ, 3 Περιφέρειες και 5 Δήμοι) για να ετοιμαστούν πιλοτικές δράσεις για το περιβάλλον και τις κλιματικές προβολές.

Πώς επιχειρείτε να καταπολεμήσετε το τέρας της γραφειοκρατίας ;

Έχουμε την τελευταία περίοδο πάρα πολλές πρωτοβουλίες οι οποίες συμβάλλουν στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας.

Απλοποίηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ομαδοποίηση δραστηριοτήτων σε κατηγορίες με χαμηλότερες απαιτήσεις σε περιβαλλοντική αδειοδότηση και με πρότυπες περιβαλλοντικές μελέτες.

Κωδικοποιήθηκε η δασική νομοθεσία. Θα μπει στη Βουλή προς κύρωση για να έχουμε ένα ενιαίο κείμενο.

Δασικοί χάρτες. Ψηφιακά υπόβαθρα ως προς τον δασικό χαρακτήρα για να φαίνεται πού και σε τι μπορείς να επενδύσεις. Δεν θα χρειάζονται τα δασαρχεία για πράξεις χαρακτηρισμού.

Ηλεκτρονικό μητρώο αποβλήτων. Ηλεκτρονική καταγραφή των αποβλήτων και παραπροϊόντων που διαχειριζόμαστε στην ελληνική οικονομία και για τους

δήμους και γνωρίζουμε που βρίσκονται οι πρώτες ύλες καταγεγραμμένες για να αποφύγουμε τη μαύρη εργασία και αγορά.

Ηλεκτρονικό περιβαλλοντικό μητρώο που είναι υπηρεσία μιας στάσης για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Υποβάλλεται ηλεκτρονικά με βάση έναν κωδικό.

Η περιβαλλοντική μελέτη χρειάζεται την υποχρεωτική διαβούλευση γιατί αναρτάται για ένα διάστημα 40-60 ημερών και οι υπηρεσίες έχουν 20 ημέρες για τις γνωμοδοτήσεις.

Ποιο είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα του υπουργείου;

Εμείς στοχεύουμε μέχρι το τέλος του καλοκαιριού να έχουμε ολοκληρώσει τη στρατηγική για τα δάση και τη στρατηγική για την κυκλική οικονομία που είναι σε διαβούλευση. Φέτος σχεδιάζουμε να λύσουμε και το ζήτημα των οικιστικών πυκνώσεων, δηλαδή τη νομοθέτηση εργαλείου όπου έχουμε εκτός σχεδίου δόμηση σε συνάφεια με δασικές χρήσεις.