Του Χάρη Ντιγριντάκη
Σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται ο μετασχηματισμός των Ελληνικών Ταχυδρομείων, μια διαδικασία που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, δεν αφορά το κλείσιμο της φυσικής παρουσίας του οργανισμού αλλά τη λειτουργική αναδιάταξη του τρόπου εξυπηρέτησης των πολιτών.
Το νέο μοντέλο βασίζεται σε αναλυτικά δεδομένα, γεωγραφικά και κοινωνικά κριτήρια, καθώς και σε σταδιακή εφαρμογή, με στόχο τη διατήρηση της καθολικής πρόσβασης σε ταχυδρομικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες σε όλη τη χώρα.
Η ταμπέλα των ΕΛΤΑ παραμένει σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, όπως υπογραμμίζεται από τη διοίκηση, με τη φυσική παρουσία να μην αποσύρεται αλλά να αναδιατάσσεται, αξιοποιώντας διαφορετικά μοντέλα λειτουργίας, όπως τα πρακτορεία συνεργατών και το σύστημα shop-in-shop.
Η πραγματική εικόνα του δικτύου πριν και μετά
Στις 31 Οκτωβρίου 2025, το πανελλαδικό δίκτυο των ΕΛΤΑ αριθμούσε συνολικά 1.031 σημεία εξυπηρέτησης.
Σε αυτά περιλαμβάνονταν 475 ιδιολειτουργούμενα καταστήματα, 401 πρακτορεία ΕΛΤΑ shop-in-shop και 155 πρακτορεία ΕΛΤΑ Courier.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο δίκτυο φυσικής εξυπηρέτησης στη χώρα, με παρουσία τόσο σε αστικές όσο και σε απομακρυσμένες περιοχές.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, μετά την αναστολή λειτουργίας 46 ιδιολειτουργούμενων καταστημάτων, κυρίως σε περιοχές υψηλής αστικής πυκνότητας όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη, όπου υπήρχαν ήδη πολλαπλές εναλλακτικές επιλογές εξυπηρέτησης, το δίκτυο διαμορφώθηκε σε 985 σημεία.
Συγκεκριμένα, λειτουργούν πλέον 429 ιδιολειτουργούμενα καταστήματα, 401 πρακτορεία shop-in-shop και 155 πρακτορεία ΕΛΤΑ Courier.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι αλλαγές αυτές πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά σε περιοχές όπου δεν δημιουργείται κενό κάλυψης για τους πολίτες.
Τι προβλέπει το νέο πλάνο αναδιάταξης
Το σχέδιο μετασχηματισμού προβλέπει τη μεταφορά του έργου περίπου 150 ιδιολειτουργούμενων καταστημάτων είτε σε νέα πρακτορεία συνεργατών είτε σε υφιστάμενα, γειτονικά σημεία εξυπηρέτησης.
Στο τελικό σχήμα, ο αριθμός των σημείων εξυπηρέτησης δεν μειώνεται ως γεωγραφική παρουσία, αλλά παραμένει στα ίδια επίπεδα, με διαφορετική οργανωτική δομή.
Η λογική του πλάνου δεν είναι οριζόντια, αλλά στοχευμένη. Κάθε περιοχή εξετάζεται ξεχωριστά, με βάση συγκεκριμένα δεδομένα και πραγματικές ανάγκες.
Τα κριτήρια αξιολόγησης ανά περιοχή
Για κάθε σημείο που εντάσσεται στο πλάνο αναδιάταξης εξετάστηκαν παράμετροι όπως η πραγματική απόσταση από εναλλακτικό σημείο ταχυδρομικής εξυπηρέτησης, η ύπαρξη τραπεζικού καταστήματος ή ΑΤΜ, ο όγκος συναλλαγών, καθώς και τα κοινωνικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής.
Χαρακτηριστικό είναι ότι 17 καταστήματα εξαιρέθηκαν από το αρχικό πλάνο, καθώς στις περιοχές αυτές δεν υπήρχε τραπεζική υποδομή ή ΑΤΜ.
Η εξαίρεση αυτή θεωρείται κρίσιμη κοινωνική δικλείδα ασφαλείας, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση των πολιτών σε βασικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Προετοιμασία και διαφάνεια πριν από κάθε αλλαγή
Πριν από κάθε μετάβαση, έχει προηγηθεί διάλογος με τοπικούς φορείς και έγκαιρη ενημέρωση των εργαζομένων των ΕΛΤΑ για τη νέα τους θέση εργασίας. Παράλληλα, τοποθετήθηκαν ενημερωτικές αφίσες στα καταστήματα και διανεμήθηκαν φυλλάδια στους πολίτες.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη μεταβατική περίοδο. Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται πενθήμερη παράλληλη λειτουργία του υφιστάμενου καταστήματος και του νέου σημείου εξυπηρέτησης. Ταυτόχρονα, προσωπικό των ΕΛΤΑ αναλαμβάνει την εκπαίδευση των νέων πρακτόρων και παρέχει επιτόπια υποστήριξη κατά τις πρώτες ημέρες λειτουργίας.
Σταδιακή εφαρμογή μέσα στο 2026
Η υλοποίηση του πλάνου ξεκινά στις 20 Φεβρουαρίου 2026 με τη μεταφορά της εξυπηρέτησης σε 11 καταστήματα της περιφέρειας, μεταξύ των οποίων το Αλιβέρι, τα Λεχαινά, η Αλεξάνδρεια Ημαθίας, οι Αρχάνες, η Παραμυθιά, τα Κουφάλια, οι Σοφάδες, η Νεάπολη και η Σκάλα Λακωνίας, ο Αλμυρός και η Στυλίδα.
Τον Μάρτιο ακολουθεί δεύτερη, μεγαλύτερη δέσμη μεταβάσεων, ενώ μέσα στο επόμενο δίμηνο αναμένεται να επεκταθεί περαιτέρω το μοντέλο shop-in-shop. Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία, καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον από υποψήφιους πράκτορες σε όλη τη χώρα.
Το μοντέλο shop-in-shop και η καθολική πρόσβαση
Το shop-in-shop αποτελεί βασικό πυλώνα του μετασχηματισμού και αφορά την παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών μέσα σε καταστήματα καθημερινής εξυπηρέτησης, όπως σούπερ μάρκετ, βιβλιοπωλεία και πρακτορεία τύπου.
Το μοντέλο λειτουργεί ήδη σε περισσότερα από 500 σημεία πανελλαδικά και, σύμφωνα με τη διοίκηση, έχει αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τους πολίτες, με διευρυμένο ωράριο.
Με βάση το νέο πλάνο, τα ΕΛΤΑ εξακολουθούν να διατηρούν σχεδόν 1.000 σημεία εξυπηρέτησης σε όλη τη χώρα, διασφαλίζοντας την καθολική πρόσβαση, ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η πολιτική διάσταση του μετασχηματισμού
Στη συζήτηση που είχε προηγηθεί στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, είχε αναφερθεί στον μετασχηματισμό των ΕΛΤΑ ως αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του οργανισμού.
Όπως είχε τονίσει, «ο στόχος δεν είναι να αποσυρθεί το κράτος από την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά να διασφαλιστεί ότι οι δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν παρούσες με τρόπο σύγχρονο, οικονομικά βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο».
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται ο μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ, με έμφαση στη διατήρηση της φυσικής παρουσίας και στην προστασία των εργαζομένων.
Καμία απώλεια θέσεων εργασίας
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που συνοδεύουν το πλάνο, καμία θέση εργασίας τακτικού προσωπικού των ΕΛΤΑ δεν χάνεται.
Παράλληλα, η διανομή της αλληλογραφίας και η κατ’ οίκον εξυπηρέτηση πολιτών συνεχίζονται απρόσκοπτα, με τον ίδιο ρυθμό και τη συχνότητα που ίσχυαν έως σήμερα.
Ένα νέο μοντέλο για το μέλλον
Ο μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ συνιστά μια εκτεταμένη οργανωτική αλλαγή που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη βιωσιμότητα του οργανισμού και στην κοινωνική του αποστολή.
Με σταδιακή εφαρμογή, σαφή κριτήρια και διατήρηση της καθολικής πρόσβασης, το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για τη μακροχρόνια παρουσία των ΕΛΤΑ σε κάθε περιοχή της χώρας.
