Μια νέα πρόταση για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων και του ιδιωτικού χρέους καταθέτει ο πρώην υφυπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Πέτρος Γ. Δούκας. Η «Νέα Σεισάχθεια 2026» προβλέπει επανεξέταση των ρυθμίσεων με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, προστασία της κύριας κατοικίας υπό προϋποθέσεις και, ως τελευταίο στάδιο, δυνατότητα μείωσης του κεφαλαίου.
Την ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κόκκινα δάνεια και οι υφιστάμενες ρυθμίσεις ιδιωτικού χρέους θέτει ο Πέτρος Γ. Δούκας, παρουσιάζοντας την πρότασή του με τίτλο «Νέα Σεισάχθεια 2026».
Με αφορμή τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ, ο πρώην υφυπουργός Οικονομικών υποστηρίζει ότι απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις για τους δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν πραγματική οικονομική αδυναμία.
Ξεκαθαρίζει, πάντως, ότι η πρότασή του δεν αφορά οριζόντια διαγραφή χρεών ούτε στρατηγικούς κακοπληρωτές. Βασική αρχή είναι να εξετάζεται όχι μόνο εάν ένας δανειολήπτης καταβάλλει σήμερα τη δόση του, αλλά και εάν μπορεί να συνεχίσει να την εξυπηρετεί χωρίς να στερείται τα αναγκαία για την κάλυψη των βασικών αναγκών του.
Επανεξέταση των υφιστάμενων ρυθμίσεων
Σύμφωνα με την πρόταση, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα υποχρεωτικής επανεξέτασης των υφιστάμενων ρυθμίσεων και επανυπολογισμού της μηνιαίας δόσης με αντικειμενικά οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το σημερινό καθαρό εισόδημα, ο αριθμός των μελών του νοικοκυριού, τα έξοδα στέγασης, οι οικογενειακές και υγειονομικές ανάγκες, οι γενικές δαπάνες διαβίωσης, ενδεχόμενη ανεργία ή μείωση εισοδήματος και η συνολική περιουσιακή κατάσταση.
Ως ενδεικτικά όρια προτείνονται δόσεις έως 25% του διαθέσιμου εισοδήματος για ευάλωτα νοικοκυριά και κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, έως 30% για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και έως 35% για υψηλότερα εισοδήματα, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το είδος του δανείου και τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Πρόταση για «Συνήγορο Δανειολήπτη»
Κεντρικό σημείο της «Νέας Σεισάχθειας» είναι η δημιουργία ενός ανεξάρτητου δημόσιου φορέα με την ονομασία «Συνήγορος Δανειολήπτη».
Ο φορέας προτείνεται να έχει αρμοδιότητες ελέγχου καταχρηστικών πρακτικών, διαμεσολάβησης με τους servicers, εξέτασης των προτάσεων ρύθμισης και υποστήριξης οικονομικά αδύναμων πολιτών.
Παράλληλα, προτείνεται η συγκρότηση ειδικών ομάδων με συμμετοχή στελεχών της Τράπεζας της Ελλάδος και του υπουργείου Οικονομικών, καθώς και εκπροσώπων της αντιπολίτευσης, της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και των funds και servicers, οι οποίες θα επανεξετάζουν τις ρυθμίσεις.
Από τη διαγραφή τόκων έως το κούρεμα κεφαλαίου
Η πρόταση προβλέπει μια κλιμακωτή διαδικασία παρεμβάσεων ανάλογα με το μέγεθος και τη διάρκεια της οικονομικής δυσκολίας του δανειολήπτη.
Σε πρώτο στάδιο προτείνεται η διαγραφή τόκων υπερημερίας και προσαυξήσεων και στη συνέχεια, εφόσον απαιτείται, μέρους των συσσωρευμένων συμβατικών τόκων. Ακολουθούν η μείωση του επιτοκίου και η επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής.
Μόνο εάν τα προηγούμενα μέτρα δεν επαρκούν για να καταστήσουν το χρέος βιώσιμο προτείνεται να εξετάζεται κούρεμα μέρους του κεφαλαίου.
Για ευάλωτα και οικονομικά πιεσμένα νοικοκυριά προτείνεται επίσης προστασία της κύριας κατοικίας, με αναστολή των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης όσο τηρείται η νέα βιώσιμη ρύθμιση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους συνεπείς δανειολήπτες των οποίων η οικονομική κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Η πρόταση προβλέπει δυνατότητα προληπτικής αναδιάρθρωσης πριν το δάνειο καταστεί ληξιπρόθεσμο, όταν αποδεδειγμένα έχει υπάρξει μείωση εισοδήματος, ανεργία, αύξηση οικογενειακών υποχρεώσεων ή άλλη σημαντική μεταβολή.
Ο Πέτρος Δούκας καλεί κυβέρνηση και αντιπολίτευση να εξετάσουν την πρόταση, με στόχο, όπως υποστηρίζει, οι ρυθμίσεις του ιδιωτικού χρέους να ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική δυνατότητα των δανειοληπτών και να περιορίζεται ο κίνδυνος μιας νέας αδυναμίας πληρωμών.
