Σε φάση σταδιακής επιβράδυνσης εισέρχεται η αεροπορική κίνηση στην Ευρώπη, καθώς – όπως εκτιμά η ACI Europe – η μεταπανδημική εκρηκτική άνοδος «ομαλοποιείται». Για το 2026 προβλέπεται αύξηση επιβατικής κίνησης κατά 3,3% σε σχέση με το 2025, μετά την άνοδο 4,4% που καταγράφηκε πέρυσι.
Ωστόσο, η Ένωση Ευρωπαϊκών Αεροδρομίων προειδοποιεί ότι χωρίς «μαζικές επενδύσεις» τα ευρωπαϊκά – και βρετανικά – αεροδρόμια θα βρεθούν αντιμέτωπα με σοβαρά σημεία συμφόρησης, την ώρα που καλούνται να διαχειριστούν αυξανόμενους όγκους επιβατών, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους και να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης.
Ανάγκη για 360 δισ. ευρώ έως το 2040
Σύμφωνα με νέα έκθεση της ACI Europe για τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών αεροδρομίων – η οποία βασίζεται σε έρευνα της Boston Consulting Group – οι επενδυτικές ανάγκες ανέρχονται συνολικά σε 360 δισ. ευρώ μέχρι το 2040.
Το 2025 αποτέλεσε νέο ορόσημο, με 2,6 δισ. επιβάτες στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, δηλαδή 100 εκατ. περισσότερους σε σχέση με το 2024, παρά το αδύναμο οικονομικό περιβάλλον, τις αυξημένες τιμές εισιτηρίων και τις πιέσεις στην προσφορά και τη χωρητικότητα. Η αύξηση 6,1% το τελευταίο τρίμηνο του 2025 θεωρείται θετικό μήνυμα για το 2026.
Παρά τα θετικά μεγέθη, η ACI Europe επισημαίνει ότι οι περιορισμοί χωρητικότητας, τόσο στο έδαφος όσο και στον αέρα, θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως «στενωπός» για την ανάπτυξη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πλήρης εφαρμογή του Συστήματος Εισόδου-Εξόδου της Σένγκεν από τον Απρίλιο, που ενδέχεται να επιβαρύνει τις διαδικασίες ελέγχου.
Πιέσεις σε έσοδα και κόστος
Η έκθεση με τίτλο «Decoupling Financial Viability from Volume Growth» αναδεικνύει ότι οι δομικές αλλαγές στην αγορά αερομεταφορών – συμπεριλαμβανομένης της πιο ήπιας αύξησης της κίνησης – ασκούν έντονες πιέσεις στη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των αεροδρομίων. Τα έσοδα δέχονται πιέσεις, ενώ το κόστος αυξάνεται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που δυσκολεύει τη χρηματοδότηση των απαραίτητων έργων εκσυγχρονισμού.
Όπως επισημαίνεται, πολλά αεροδρόμια δεν θα μπορέσουν να δημιουργήσουν επαρκές κεφάλαιο για να καλύψουν τις επενδυτικές τους ανάγκες, παρότι αυτές θεωρούνται κρίσιμες για τη λειτουργική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του ευρωπαϊκού δικτύου.
Ρυθμιστική σταθερότητα και νέες πηγές εσόδων
Η ACI Europe υπογραμμίζει ότι η βιωσιμότητα των αεροδρομίων δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά σε υψηλούς ρυθμούς αύξησης της επιβατικής κίνησης. Οι επενδύσεις, όπως σημειώνεται, θα πρέπει να στηριχθούν σε αύξηση των εσόδων ανά επιβάτη – τόσο από τέλη αεροδρομίων όσο και από εμπορικές δραστηριότητες – σε συνδυασμό με βελτιώσεις αποδοτικότητας.
Ζητείται επίσης μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στο ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου για τα τέλη αεροδρομίων, αναθεώρηση των κανόνων κατανομής slots, στήριξη των μικρότερων περιφερειακών αεροδρομίων και διευκόλυνση της ανάπτυξης βιομετρικών και σύγχρονων συστημάτων ασφαλείας.
Την ίδια ώρα, η κίνηση στα μικρά αεροδρόμια παραμένει 33% χαμηλότερη σε σχέση με το 2019, γεγονός που αναδεικνύει τις ανισορροπίες στο ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο και τις διαφορετικές ταχύτητες ανάκαμψης.
Το μήνυμα της ACI Europe είναι σαφές: χωρίς έγκαιρες και στοχευμένες επενδύσεις, η αυξανόμενη ζήτηση αερομεταφορών κινδυνεύει να συναντήσει ξανά τα όρια των υποδομών.
