Την ώρα που οι καταναλωτές περιορίζουν δαπάνες και η εμπιστοσύνη υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, οι δαπάνες για διακοπές κινούνται αντίθετα, καταγράφοντας άνοδο στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Ανθεκτικότητα επιδεικνύει ο κλάδος των ταξιδιών, καθώς οι δαπάνες για διακοπές αποτελούν τη μοναδική κατηγορία αναψυχής που κατέγραψε αύξηση το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Deloitte.
Παρά το γεγονός ότι τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο συγκρατημένα στις δαπάνες τους, περιορίζοντας σημαντικά τα μη απαραίτητα έξοδα, οι ταξιδιωτικές δαπάνες συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά. Ειδικότερα, οι δαπάνες για μεγάλες διακοπές αυξήθηκαν κατά 3,2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ και τα σύντομα ταξίδια κατέγραψαν άνοδο κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, αποτελώντας τις μόνες κατηγορίες με ουσιαστική ενίσχυση.
Την ίδια στιγμή, η συνολική καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες το πρώτο τρίμηνο του έτους, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το τρίτο τρίμηνο του 2023. Πρόκειται μάλιστα για τη μεγαλύτερη τριμηνιαία πτώση από τις αρχές του 2022, γεγονός που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία των καταναλωτών για την πορεία της οικονομίας.
Σε ετήσια βάση, η εμπιστοσύνη εμφανίζεται μειωμένη κατά 6,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ οι πέντε από τις έξι βασικές συνιστώσες του δείκτη κατέγραψαν πτώση. Η μεγαλύτερη επιδείνωση καταγράφεται στην αντίληψη των νοικοκυριών για το διαθέσιμο εισόδημά τους, το οποίο μειώθηκε κατά 7,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 9,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με πέρυσι.
Η επιδείνωση αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο του κόστους ενέργειας, ως αποτέλεσμα των γεωπολιτικών εξελίξεων, αλλά και στη γενικότερη πίεση που δέχονται τα εισοδήματα, λόγω της επιβράδυνσης της αύξησης των μισθών και της χαλάρωσης της αγοράς εργασίας.
Η συνολική καταναλωτική δαπάνη σε μη βασικά αγαθά σημείωσε σημαντική πτώση, υποχωρώντας κατά 6,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, αγγίζοντας το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023. Σε ετήσια βάση, η πτώση διαμορφώθηκε σε 6,6 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που δείχνει ότι η υποχώρηση δεν σχετίζεται μόνο με εποχικούς παράγοντες.
Η μείωση επηρέασε σχεδόν όλες τις κατηγορίες μη απαραίτητων δαπανών, όπως ένδυση, υπόδηση, αλκοολούχα ποτά και καπνικά προϊόντα. Σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε και σε δαπάνες υψηλότερου κόστους, όπως οι οικιακές συσκευές και ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός.
Σχεδόν οι μισοί καταναλωτές δηλώνουν πλέον πιο προσεκτικοί στη διαχείριση των εξόδων τους, με το ποσοστό να φτάνει το 45%, έναντι 39% το προηγούμενο τρίμηνο. Οι αγορές μεγάλης αξίας, όπως αυτοκίνητα, κατοικίες ή ακριβός εξοπλισμός, παραμένουν σε αναμονή, καθώς οι καταναλωτές προτιμούν να περιμένουν πιο σταθερές οικονομικές συνθήκες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, οι διακοπές φαίνεται να διατηρούν έναν ξεχωριστό ρόλο στις προτεραιότητες των καταναλωτών. Παρά τις πιέσεις στα εισοδήματα, τα ταξίδια εξακολουθούν να θεωρούνται σημαντική εμπειρία, με πολλούς να επιλέγουν να περιορίσουν άλλες δαπάνες προκειμένου να διατηρήσουν τον προγραμματισμό τους.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι, παρά τη γενικότερη επιβράδυνση της κατανάλωσης, ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο ανθεκτικούς τομείς της οικονομίας, με τη ζήτηση να διατηρείται, έστω και υπό διαφορετικές προτεραιότητες και συμπεριφορές από πλευράς ταξιδιωτών.
