Σε δικαστική διαμάχη με τις IBM, Atos και Leonardo βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση για τις επανειλημμένες καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο έχει συνδεθεί με πολύωρες ουρές και προβλήματα εξυπηρέτησης στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο τις δυσκολίες υλοποίησης ενός από τα σημαντικότερα έργα ψηφιοποίησης των συνοριακών ελέγχων στην Ευρώπη.
Η αγωγή κατατέθηκε από τον ευρωπαϊκό οργανισμό eu-LISA, ο οποίος είναι αρμόδιος για τη διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον χώρο της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η κοινοπραξία των τριών εταιρειών δεν τήρησε επανειλημμένα τις συμβατικές προθεσμίες παράδοσης του έργου, ενώ αμφισβήτησε τις προειδοποιήσεις και τις οικονομικές κυρώσεις που επέβαλε ο οργανισμός.
Η δικαστική προσφυγή πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 στην Εσθονία, όπου εδρεύει η eu-LISA, όπως επιβεβαιώνεται στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του οργανισμού που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο.
Από τις αναβολές στις ουρές των αεροδρομίων
Το EES σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει σταδιακά τη χειροκίνητη σφράγιση των διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή των εισόδων και εξόδων ταξιδιωτών από τρίτες χώρες.
Το σύστημα προβλέπει την καταχώριση βιομετρικών στοιχείων, όπως φωτογραφιών προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων, κατά την πρώτη είσοδο των ταξιδιωτών στον χώρο Σένγκεν.
Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής και ο εντοπισμός παραβάσεων των κανόνων εισόδου.
Ωστόσο, η υλοποίηση του έργου αποδείχθηκε ιδιαίτερα σύνθετη. Η αρχική έναρξη λειτουργίας είχε προγραμματιστεί για το 2022, αλλά ακολούθησαν διαδοχικές αναβολές, με την πλήρη εφαρμογή να πραγματοποιείται το 2026.
Κατά την εφαρμογή του καταγράφηκαν τεχνικά προβλήματα τόσο στο λογισμικό όσο και στον εξοπλισμό ελέγχου.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκαν δυσλειτουργίες σε σαρωτές δακτυλικών αποτυπωμάτων, ενώ οι πρόσθετες διαδικασίες καταχώρισης στοιχείων συνέβαλαν στη δημιουργία μεγάλων ουρών σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Παράλληλα, ορισμένα κράτη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις σχετικά με την προμήθεια και την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού.
Τι υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Παρά τη δικαστική αντιπαράθεση, η eu-LISA διαβεβαιώνει ότι η υπόθεση δεν επηρεάζει την τρέχουσα λειτουργία του συστήματος, το οποίο χαρακτηρίζει πλήρως λειτουργικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρίνισε ότι η αγωγή αφορά αποκλειστικά τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κατά τη φάση ανάπτυξης του EES και όχι τη σημερινή επιχειρησιακή του λειτουργία.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό, η ενεργοποίηση των διαθέσιμων συμβατικών και νομικών μέσων κρίθηκε αναγκαία για την προστασία των οικονομικών του συμφερόντων.
Εκπρόσωπος του δικαστηρίου της επαρχίας Χάργιου στην Εσθονία επιβεβαίωσε την κατάθεση της αστικής υπόθεσης, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί ακροαματική διαδικασία ούτε έχει οριστεί ημερομηνία εκδίκασης.
Διαφωνίες για τα πρόστιμα ήδη από το 2021
Η αντιπαράθεση μεταξύ της eu-LISA και των αναδόχων είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν από την έναρξη λειτουργίας του συστήματος.
Εσωτερική αλληλογραφία που επικαλούνται οι Financial Times αποκαλύπτει διαφωνίες για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Σε επιστολή του Οκτωβρίου 2021, οι Atos Belgium και IBM Belgium αμφισβήτησαν τόσο τη βάση όσο και τον υπολογισμό προστίμου που τους είχε επιβληθεί, αποδίδοντας μέρος των καθυστερήσεων σε εξωτερικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η πανδημία Covid-19.
Οι Atos και Leonardo δεν θέλησαν να σχολιάσουν τη δικαστική διαδικασία, ενώ η IBM δεν ανταποκρίθηκε στο σχετικό αίτημα σχολιασμού.
Η υπόθεση αναδεικνύει τις προκλήσεις που συνοδεύουν την ψηφιοποίηση των ευρωπαϊκών συνόρων, ιδιαίτερα όταν η εφαρμογή νέων τεχνολογικών συστημάτων συνδέεται άμεσα με την καθημερινή λειτουργία των αεροδρομίων.
Για την αεροπορική και ταξιδιωτική βιομηχανία, ζητούμενο παραμένει η αποτελεσματική εφαρμογή του EES, ώστε η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων να μη συνεπάγεται μεγαλύτερους χρόνους αναμονής και πρόσθετη ταλαιπωρία για τους επιβάτες.
){kind=link}