Στο επίκεντρο οι κάτοικοι και η διαχείριση της ανάπτυξης
Σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης της τουριστικής ανάπτυξης καλεί τις κυβερνήσεις, τους προορισμούς και τον ιδιωτικό τομέα το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC), υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πιο προληπτικό και ολιστικό σχεδιασμό, με στόχο ο τουρισμός να δημιουργεί μακροπρόθεσμη αξία για τους κατοίκους, τις επιχειρήσεις και τους επισκέπτες.
Όπως επισημαίνει το WTTC, η τουριστική ανάπτυξη, όταν σχεδιάζεται και διαχειρίζεται έγκαιρα, μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες, τις επιχειρήσεις και τους ίδιους τους προορισμούς. Η ενίσχυση του σχεδιασμού, η ουσιαστική συμμετοχή των κατοίκων στη λήψη αποφάσεων και η αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός τουριστικού μοντέλου που στηρίζει την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών, ενώ παράλληλα αξιοποιεί τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη του τουρισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού δημοσίευσε μια σύντομη και πρακτική έκθεση πολιτικής με τίτλο «Διαχείριση των τουριστικών προορισμών: Δημιουργώντας αξία για όλους», παρουσιάζοντας επτά βασικές αρχές για τη διαχείριση των προορισμών. Στόχος είναι οι προορισμοί να μπορούν να σχεδιάζουν τη βιώσιμη ανάπτυξή τους, να προστατεύουν τον χαρακτήρα και την ταυτότητά τους και να διασφαλίζουν ότι τα οφέλη από την τουριστική δραστηριότητα κατανέμονται ευρύτερα.
Μάλιστα, καθώς πολλοί προορισμοί βρίσκονται ήδη στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου, η έκθεση περιλαμβάνει και μια σειρά από άμεσες δράσεις που μπορούν να εφαρμοστούν τώρα, με στόχο την παρακολούθηση των πιέσεων που προκαλεί η αυξημένη τουριστική κίνηση, τη στήριξη των κατοίκων και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Τουρισμός: Ένας από τους ισχυρότερους οικονομικούς κλάδους
Ο κλάδος των Ταξιδιών και του Τουρισμού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της παγκόσμιας οικονομίας. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού, στηρίζει μία στις δέκα θέσεις εργασίας παγκοσμίως, συνεισφέρει περίπου 10% στο παγκόσμιο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν και αναμένεται να δημιουργήσει μία στις τρεις νέες θέσεις εργασίας κατά την επόμενη δεκαετία.
Μόνο το 2025, ο κλάδος συνεισέφερε 11,6 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία και στήριξε 366 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού υποστηρίζει ότι η συζήτηση για την τουριστική ανάπτυξη θα πρέπει να ξεφύγει από τη μονοδιάστατη εστίαση στον αριθμό των επισκεπτών και να στραφεί στον τρόπο με τον οποίο οι προορισμοί διαχειρίζονται την ανάπτυξή τους.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι επιτυχημένοι προορισμοί είναι εκείνοι που σχεδιάζουν έγκαιρα και σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, μετρούν την ικανοποίηση των κατοίκων, αξιοποιούν καλύτερα τα διαθέσιμα δεδομένα, κατανέμουν την τουριστική δραστηριότητα σε περισσότερες περιοχές και εποχές, επανεπενδύουν τα έσοδα από τον τουρισμό στις τοπικές κοινωνίες και προετοιμάζονται εγκαίρως για τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Οι επτά αρχές για τη διαχείριση των προορισμών
Στο επίκεντρο του νέου πλαισίου βρίσκονται επτά αρχές:
- Σχεδιάζουμε μαζί, αναπτυσσόμαστε μαζί
- Κάνουμε την ικανοποίηση των κατοίκων μέτρο επιτυχίας
- Σχεδιάζουμε από πριν
- Κατανοούμε το πρόβλημα
- Περισσότεροι τόποι, περισσότερες εποχές, περισσότερη αξία
- Μετατρέπουμε τον τουρισμό σε κοινή ευημερία
- Είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε
Κεντρική θέση στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού έχει η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αξιολογείται η επιτυχία ενός τουριστικού προορισμού. Δεν αρκεί πλέον η καταγραφή των αφίξεων και των διανυκτερεύσεων. Η επιτυχία θα πρέπει να συνδέεται και με την ικανοποίηση των κατοίκων, τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του προορισμού και την αξία που δημιουργεί ο τουρισμός για τις τοπικές κοινωνίες.
Παραδείγματα από τη Μαδρίτη έως το Ντουμπρόβνικ
Η έκθεση παρουσιάζει παραδείγματα από προορισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο, αναδεικνύοντας διαφορετικές προσεγγίσεις στη διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης.
Στη Μαδρίτη, μια προληπτική τουριστική στρατηγική που δίνει έμφαση στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στην αποκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας και στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα έχει συμβάλει στη διαμόρφωση ενός μοντέλου που δίνει προτεραιότητα στην αξία έναντι του όγκου, πριν ακόμη εμφανιστούν έντονες πιέσεις.
Το Κολοράντο παρουσιάζεται ως παράδειγμα συνεργατικής διακυβέρνησης, συμμετοχής των κατοίκων και έγκαιρου σχεδιασμού της τουριστικής πολιτικής, ενώ η Μπογκοτά αναδεικνύεται για τις πρώιμες επενδύσεις της σε δεδομένα και σχεδιασμό, οι οποίες συμβάλλουν σε αποτελεσματικότερη διαχείριση του προορισμού και σε ευρύτερη διάχυση των οφελών προς τους κατοίκους.
Στο Ντουμπρόβνικ, η πιο έξυπνη διαχείριση των αφίξεων κρουαζιερόπλοιων συμβάλλει στη μείωση των πιέσεων χωρίς να περιορίζεται ο συνολικός αριθμός των επισκεπτών. Στη Νέα Υόρκη, η ανάπτυξη τουριστικών εμπειριών σε περιφερειακό επίπεδο βοηθά στην πιο ισόρροπη κατανομή των οικονομικών οφελών, ενώ στις Βαλεαρίδες Νήσους, η διαφανής επανεπένδυση των τουριστικών εσόδων ενισχύει την αποδοχή του τουρισμού από τις τοπικές κοινωνίες, μέσα από ορατά οφέλη για τους κατοίκους.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε καινοτόμες πρωτοβουλίες σε προορισμούς όπως η Κοπεγχάγη, η Ιαπωνία, η Λιουμπλιάνα και η Νότια Κορέα, καταδεικνύοντας ότι η αποτελεσματική διαχείριση των τουριστικών προορισμών μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφορετικά τουριστικά μοντέλα και σε διαφορετικές προκλήσεις.
Γκλόρια Γκεβάρα: «Ο τουρισμός πρέπει να δημιουργεί αξία για όλους»
Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού, Γκλόρια Γκεβάρα, δήλωσε:
«Όταν οι προορισμοί διαχειρίζονται σωστά, τα Ταξίδια και ο Τουρισμός δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν τις τοπικές κοινωνίες, προστατεύουν την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά και δημιουργούν μακροπρόθεσμη ευημερία.
Η αποτελεσματική διαχείριση των προορισμών προϋποθέτει τη συνεργασία κυβερνήσεων, τοπικών κοινωνιών και ιδιωτικού τομέα, με κοινό όραμα για μακροπρόθεσμη επιτυχία. Οι επτά αρχές μας προσφέρουν ένα πρακτικό πλαίσιο που κάθε προορισμός μπορεί να προσαρμόσει στις δικές του ανάγκες, ώστε ο τουρισμός να συνεχίσει να δημιουργεί οφέλη για όλους».
Οι άμεσες κινήσεις για την τουριστική περίοδο
Παράλληλα με τις μακροπρόθεσμες κατευθύνσεις, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού προτείνει μια σειρά από δράσεις που μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα από τους προορισμούς.
Μεταξύ άλλων, προτείνει την παρακολούθηση της στάσης και της ικανοποίησης των κατοίκων, τη χαρτογράφηση των σημείων όπου καταγράφονται οι μεγαλύτερες τουριστικές πιέσεις μέσω καλύτερης αξιοποίησης δεδομένων, την προώθηση λιγότερο γνωστών προορισμών, την ενθάρρυνση υπεύθυνης συμπεριφοράς από τους επισκέπτες, την αποτελεσματικότερη ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών για τα οφέλη του τουρισμού και τη δημιουργία ομάδων συντονισμένης αντίδρασης πριν προκύψουν κρίσεις.
Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού υπογραμμίζει ότι η διαχείριση των προορισμών θα πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της τουριστικής πολιτικής και του σχεδιασμού. Η υιοθέτηση των επτά αρχών και η αξιοποίηση της εμπειρίας προορισμών που ήδη εφαρμόζουν αντίστοιχες πρακτικές μπορούν, σύμφωνα με το Συμβούλιο, να συμβάλουν ώστε ο Τουρισμός και τα Ταξίδια να συνεχίσουν να λειτουργούν ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης, βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής των κατοίκων, προστατεύοντας τον χαρακτήρα των προορισμών και ενισχύοντας την εμπειρία των επισκεπτών.
