Νέο πλαίσιο για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιχειρώντας να δώσει σε κράτη και πόλεις σαφέστερα εργαλεία παρέμβασης. Το σχετικό σχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί στις 9 Σεπτεμβρίου.
Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη στέγαση μπαίνουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέο νομικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την επιβολή περιορισμών σε περιοχές όπου καταγράφεται σοβαρό πρόβλημα προσφοράς και προσιτής κατοικίας.
Στόχος είναι να αποσαφηνιστεί πότε οι εθνικές και τοπικές αρχές μπορούν να παρεμβαίνουν στην αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων χωρίς τα μέτρα τους να έρχονται σε σύγκρουση με τους κανόνες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Μέχρι σήμερα, περιορισμοί που έχουν επιχειρήσει να εφαρμόσουν δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί έχουν σε αρκετές περιπτώσεις οδηγηθεί στα δικαστήρια, δημιουργώντας νομική αβεβαιότητα.
Άνοδος 93% στις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Η νέα παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η συγκεκριμένη αγορά έχει αναπτυχθεί με μεγάλη ταχύτητα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η δραστηριότητα των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 93% μεταξύ 2018 και 2024.
Παράλληλα, στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι διανυκτερεύσεις που πραγματοποιήθηκαν μέσω Airbnb, Booking.com και Expedia στην ΕΕ έφτασαν πέρυσι τα 951,6 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 32,4%. Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία συγκέντρωσαν το 56,8% του συνόλου, ενώ το Παρίσι κατέγραψε 26,3 εκατ. διανυκτερεύσεις.
Η ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε δημοφιλείς τουριστικές πόλεις, με κατοίκους να συνδέουν την εξάπλωσή τους με την αύξηση του κόστους κατοικίας και τη δυσκολία εύρεσης διαθέσιμων ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση.
Ποιες περιοχές θα μπορούν να επιβάλλουν περιορισμούς
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα περιορισμού τόσο των βραχυχρόνιων μισθώσεων όσο και της αγοράς ακινήτων με σκοπό τη διάθεσή τους σε αυτή την αγορά, σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από έντονη στεγαστική πίεση.
Οι εθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές θα μπορούν να χαρακτηρίζουν συγκεκριμένες περιοχές ως ζώνες στεγαστικής κρίσης, με βάση δείκτες όπως η σχέση των τιμών των ακινήτων με τα εισοδήματα των κατοίκων.
Ωστόσο, για την εφαρμογή περιορισμών θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών προβλέπεται να αποδεικνύεται ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν συμβάλει στην αύξηση του κόστους στέγασης για τουλάχιστον τρία χρόνια.
Από τους περιορισμούς αναμένεται να εξαιρούνται οι περιπτώσεις ιδιοκτητών που διαθέτουν προσωρινά σε βραχυχρόνια μίσθωση την κύρια κατοικία τους.
Στο επίκεντρο η στεγαστική κρίση
Η στεγαστική επιβάρυνση αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για την ΕΕ. Την τελευταία δεκαετία, οι τιμές των ακινήτων στα κράτη-μέλη έχουν αυξηθεί κατά 60%, ενώ τα ενοίκια έχουν ενισχυθεί περισσότερο από 20%.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βαρκελώνης, όπου έχει ήδη ανακοινωθεί ότι δεν θα ανανεωθούν οι άδειες περίπου 10.000 τουριστικών διαμερισμάτων μετά τη λήξη τους τον Νοέμβριο του 2028, με στόχο τα ακίνητα να επιστρέψουν στην αγορά κατοικίας.
Από την πλευρά της αγοράς, πάντως, διατυπώνονται ενστάσεις για το κατά πόσο οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν από μόνοι τους να αντιμετωπίσουν τη στεγαστική κρίση. Η ένωση τουριστικών διαμερισμάτων της Βαρκελώνης APARTUR υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα αντιστοιχούν μόλις στο 0,77% του συνολικού αποθέματος κατοικιών της πόλης, ενώ η Airbnb υποστηρίζει ότι απαιτούνται ευρύτερες παρεμβάσεις με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
