Ο Αύγουστος ήταν ο θερμότερος μήνας που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως, σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service, που δημοσιοποιήθηκαν στις 10 Σεπτεμβρίου.
Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία της ατμόσφαιρας στην επιφάνεια της Γης έφτασε τον Αύγουστο τους 16,96 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας κατά 0,01 βαθμό το προηγούμενο μηνιαίο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί τον Ιούλιο του 2023. Η διαφορά είναι τόσο μικρή ώστε η Copernicus θεωρεί τους δύο μήνες ουσιαστικά ισοδύναμους ως προς την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί.
Οι καταγραφές της Copernicus ξεκινούν το 1940. Ωστόσο, επιστημονικά δεδομένα από παλαιότερες περιόδους, όπως οι πυρήνες πάγου, οι δακτύλιοι των δέντρων και οι σκελετοί των κοραλλιών, επιτρέπουν στους επιστήμονες να συγκρίνουν τις σημερινές θερμοκρασίες με το κλίμα χιλιάδων ετών πριν.
«Οι άνθρωποι δεν έχουν βιώσει θερμοκρασίες τόσο υψηλές όσο οι σημερινές, πιθανότατα εδώ και τουλάχιστον 100.000 χρόνια», δήλωσε η Samantha Burgess από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετεωρολογικών Προγνώσεων Μεσοπρόθεσμου Ορίζοντα (ECMWF), το οποίο εποπτεύει την Copernicus.
Οι ωκεανοί καταγράφουν επίσης ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες
Το νέο ρεκόρ δεν αφορά μόνο την ξηρά. Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας κατέγραψαν επίσης νέο ημερήσιο ρεκόρ, ενώ ο Αύγουστος ισοφάρισε την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ για τον συγκεκριμένο μήνα.
Πρόκειται για τον τρίτο συνεχόμενο μήνα κατά τον οποίο οι ωκεανοί καταγράφουν θερμοκρασίες σε επίπεδα-ρεκόρ.
Περισσότερο από το 90% της επιπλέον θερμότητας που παγιδεύεται στην ατμόσφαιρα εξαιτίας των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου απορροφάται από τους ωκεανούς. Αυτό περιορίζει προσωρινά τον ρυθμό θέρμανσης της ξηράς, έχει όμως σοβαρές συνέπειες για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, τους κοραλλιογενείς υφάλους και τις παράκτιες περιοχές.
Ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφηκαν στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο, αλλά και στον τροπικό Ειρηνικό.
Η κλιματική κρίση βαθαίνει
Οι επιστήμονες αποδίδουν την υπερθέρμανση του πλανήτη κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα και ειδικότερα στην καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η δραστηριότητα αυτή έχει οδηγήσει σε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά περίπου 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, ενισχύοντας τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Την ίδια ώρα, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έφτασαν σε νέα επίπεδα-ρεκόρ το 2025.
«Τα στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα: αυτό είναι το σπειροειδές τίμημα της εξάρτησης της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης που αυτή τροφοδοτεί», δήλωσε ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Simon Stiell.
Το θερμότερο καλοκαίρι στην ιστορία της Δυτικής Ευρώπης
Την ίδια στιγμή, η Copernicus επισημαίνει ότι ο Αύγουστος σηματοδότησε το τέλος του θερμότερου καλοκαιριού που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2003.
Το καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από διαδοχικά κύματα καύσωνα, τα οποία επηρέασαν σημαντικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Σχολεία έκλεισαν, ποτάμια στέρεψαν, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία δημιούργησαν ιδανικές συνθήκες για την εξάπλωση καταστροφικών πυρκαγιών.
Οι συνέπειες ήταν και ανθρωπιστικές. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα παρακολούθησης EuroMomo, περισσότεροι από 32.000 επιπλέον θάνατοι εκτιμάται ότι σημειώθηκαν στην Ευρώπη μεταξύ των μέσων Ιουλίου και των μέσων Αυγούστου.
Έρχονται νέα ρεκόρ;
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα θερμοκρασιακά ρεκόρ ενδέχεται να συνεχίσουν να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες.
Η ενίσχυση του φαινομένου El Niño στον τροπικό Ειρηνικό αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αναμένεται να επηρεάσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Το φαινόμενο οδεύει προς την κορύφωσή του γύρω στον Δεκέμβριο.
Υπό αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το 2027, και ενδεχομένως ακόμη και το 2026, μπορεί να εξελιχθεί στο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Τα νέα στοιχεία της Copernicus αποτελούν ακόμη μία ένδειξη ότι η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή, αλλά μια πραγματικότητα που ήδη αποτυπώνεται στις θερμοκρασίες, στους ωκεανούς, στα ακραία καιρικά φαινόμενα και, ολοένα περισσότερο, στις ανθρώπινες απώλειες.
