Σύνταξη: tourismtoday.gr

Τους αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους για τους τουριστικούς προορισμούς, αποκαλύπτει η νέα παγκόσμια έρευνα Destination Climate RiskScan, των Travel Forward, Risklayer και CELTH, που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της COP31.

  • Μέχρι το 2050, το 62% θα μπορούσε να αντιμετωπίσει συνδυασμένες κλιματικές πιέσεις υπό συνθήκες υψηλών εκπομπών, σε σύγκριση με το 36% υπό συνθήκες μέτριων εκπομπών.
  • Η ζέστη, η ξηρασία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τις τουριστικές εποχές, ιδίως στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Νότια Ευρώπη και τους αλπικούς προορισμούς.
  • Οι ερευνητές ζητούν συντονισμένη προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μειώσεις εκπομπών και επενδύσεις στην ανθεκτικότητα σε όλες τις τουριστικές οικονομίες.

Η μελέτη κατατάσσει τους προορισμούς που αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους και μειωμένη τουριστική καταλληλότητα ως «περιορισμένους».
Αυτοί, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυξανόμενη ζέστη, ξηρασία και ακραία καιρικά φαινόμενα, παράλληλα με λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες για τουριστικές δραστηριότητες.

Κατά συνέπεια, οι διακοπές στην παραλία, τα αξιοθέατα και το σκι θα καταστούν λιγότερο κατάλληλα κατά τη διάρκεια παραδοσιακά σημαντικών τουριστικών περιόδων.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν επίσης σημαντικές αλλαγές στην ανταγωνιστικότητα περιοχών, στις επενδυτικές προτεραιότητες και στα εποχιακά τουριστικά πρότυπα.

Ωστόσο, η μελέτη κάνει διάκριση μεταξύ της αυξανόμενης έκθεσης στην κλιματική αλλαγή και των πραγματικών οικονομικών συνεπειών.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι κλιματικές πιέσεις αλληλεπιδρούν με τις υποδομές, την τοπική ευπάθεια και την ικανότητα προσαρμογής των προορισμών.

Η θερμότητα επηρεάζει το κλίμα σε όλες τις τουριστικές περιοχές

Η έκθεση σε κλιματικούς κινδύνους αυξάνεται στις περισσότερες τουριστικές περιοχές, με τη ζέστη να αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα. Η παγκόσμια μέση βαθμολογία έκθεσης ήταν 57 το 2010.

Μέχρι το 2080, η βαθμολογία αυτή θα μπορούσε να φτάσει το 67 υπό μέτριες εκπομπές ή το 74 υπό υψηλές εκπομπές. Επιπλέον, ο τυπικός προορισμός αντιμετωπίζει αύξηση επτά μονάδων υπό μέτριες εκπομπές, σε σύγκριση με 13 μονάδες υπό υψηλές εκπομπές.

Η γεωγραφική κατανομή αυτών των πιέσεων ποικίλλει επίσης σημαντικά μεταξύ των τουριστικών αγορών. Οι τροπικοί προορισμοί ήδη βιώνουν μερικά από τα υψηλότερα επίπεδα έκθεσης, ενώ η Νότια και Ανατολική Ευρώπη αντιμετωπίζει ιδιαίτερα ταχείες προβλεπόμενες αυξήσεις.

Είναι σημαντικό ότι οι προορισμοί που βιώνουν τις ταχύτερες αλλαγές δεν αντιμετωπίζουν απαραίτητα τη μεγαλύτερη τρέχουσα έκθεση. Αυτή η διάκριση δημιουργεί διαφορετικές προκλήσεις σχεδιασμού για τις καθιερωμένες τουριστικές αγορές και τους αναδυόμενους προορισμούς.

Οι τουριστικές περίοδοι ενδέχεται να μειωθούν σε μεγάλους προορισμούς

Πέρα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τον χρόνο και τη διάρκεια των τουριστικών περιόδων. Εντοπίζονται ιδιαίτερα σημαντικές αλλαγές για τους παραθαλάσσιους προορισμούς και τις περιοχές χειμερινών σπορ.

Στη Νοτιοανατολική Ασία, ο διάμεσος αριθμός κατάλληλων μηνών για δραστηριότητες στην παραλία και κολύμπι έφτασε τους οκτώ το 2010. Μέχρι το 2080, αυτός ο αριθμός θα μπορούσε να μειωθεί σε έξι μήνες υπό μέτριες εκπομπές ή σε τρεις μήνες υπό υψηλές εκπομπές.

Εν τω μεταξύ, οι φυσικές συνθήκες για σκι στις Άλπεις θα μπορούσαν να επιδεινωθούν σημαντικά. Οι κατάλληλοι μήνες για σκι θα μπορούσαν να μειωθούν από τρεις σε λιγότερους από έναν λόγω των υψηλών εκπομπών. Αυτές οι προβλέψεις αποκλείουν την τεχνητή χιονόπτωση και τις υψομετρικές διαφορές.
Επομένως, τα μεμονωμένα χιονοδρομικά κέντρα ενδέχεται να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα ανάλογα με τη γεωγραφία, τις υποδομές και τις στρατηγικές προσαρμογής τους.

Παρ ‘όλα αυτά, ορισμένοι βόρειοι προορισμοί θα μπορούσαν να βιώσουν ευνοϊκότερες κλιματικές συνθήκες για επιλεγμένες τουριστικές δραστηριότητες.
Υπό μέτριες εκπομπές, οι ερευνητές κατατάσσουν το 75% προορισμών σε Βόρεια Ευρώπη και Σκανδιναβία ως «κερδοφόρους» έως το 2050.

Ωστόσο, η βελτιωμένη καταλληλότητα για τον τουρισμό δεν υποδηλώνει απαραίτητα χαμηλότερο συνολικό κλιματικό κίνδυνο.
Αυτοί οι προορισμοί θα μπορούσαν να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξανόμενη έκθεση σε κινδύνους που επηρεάζουν τις υποδομές, τα οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινότητες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τις τουριστικές επιχειρήσεις και τους επενδυτές

Τα ευρήματα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τους ξενοδοχειακούς φορείς, τους οργανισμούς διαχείρισης προορισμών, τους ταξιδιωτικούς πράκτορες και τους επενδυτές στον τουρισμό. Συγκεκριμένα, η έκθεση στην κλιματική κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει ολοένα και περισσότερο τις αξιολογήσεις των επενδύσεων, το λειτουργικό κόστος και τις στρατηγικές ανάπτυξης προορισμών.

Για τα ξενοδοχεία και τα θέρετρα, η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να αυξήσει τις απαιτήσεις ψύξης και την πίεση στους υδάτινους πόρους. Εν τω μεταξύ, τα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συνέχεια της επιχείρησης, τη συντήρηση των υποδομών και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Οι κίνδυνοι σε Ελλάδα

Για τους μεσογειακούς προορισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, οι προβλεπόμενες αυξήσεις σε όλη τη Νότια Ευρώπη χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής.
Οι τουριστικές επιχειρήσεις ενδέχεται να χρειαστεί να αξιολογήσουν την έκθεση στη ζέστη, τη διαθεσιμότητα νερού και την αλλαγή στην άνεση των επισκεπτών κατά τις περιόδους αιχμής.

Τα παγκόσμια ευρήματα δεν καθορίζουν συγκεκριμένες οικονομικές απώλειες ή προβλέψεις ζήτησης για μεμονωμένες χώρες. Απαιτούνται πιο λεπτομερείς τοπικές αξιολογήσεις πριν από την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με συγκεκριμένους προορισμούς ή επιχειρηματικά μοντέλα.

Οι προορισμοί που εξαρτώνται από τον εποχιακό τουρισμό αντιμετωπίζουν πρόσθετες προκλήσεις καθώς αλλάζει η κλιματική καταλληλότητα. Κατά συνέπεια, οι τουριστικές αρχές ενδέχεται να χρειαστεί να επανεξετάσουν τα ημερολόγια μάρκετινγκ, την ανάπτυξη προϊόντων και τις στρατηγικές κατανομής των επισκεπτών.

Όπως υπογραμμίζεται, τα παγκόσμια ευρήματα δεν καθορίζουν συγκεκριμένες οικονομικές απώλειες ή προβλέψεις ζήτησης για μεμονωμένες χώρες. Απαιτούνται πιο λεπτομερείς τοπικές αξιολογήσεις πριν από την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με συγκεκριμένους προορισμούς ή επιχειρηματικά μοντέλα.

Οι επενδυτές στον τουρισμό θα μπορούσαν επίσης να επωφεληθούν από την ενσωμάτωση των κλιματικών αξιολογήσεων στις μελέτες σκοπιμότητας των έργων. Αυτό θα υποστήριζε αποφάσεις σχετικά με την τοποθεσία του ακινήτου, τις απαιτήσεις υποδομών, την ανθεκτικότητα λειτουργίας και τη μακροπρόθεσμη έκθεση σε περιουσιακά στοιχεία.

Επιπλέον, η συνεργασία σε επίπεδο προορισμού θα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την αποτελεσματική προσαρμογή. Οι μεμονωμένες επιχειρήσεις δεν μπορούν να επιλύσουν ανεξάρτητα προκλήσεις που αφορούν τα συστήματα ύδρευσης, τα δίκτυα μεταφορών, τα οικοσυστήματα και τις βασικές δημόσιες υπηρεσίες.

Έξι αξιολογήσεις προορισμών συνδέουν τα παγκόσμια ευρήματα με την τοπική δράση

Η έκθεση ενσωματώνει έξι πιλοτικές αξιολογήσεις που εξετάζουν τις προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα σε διαφορετικά τουριστικά περιβάλλοντα. Αυτές καλύπτουν τις Κανάριες Νήσους, τις Νήσους Κουκ, το Κο Σαμούι, το Κολοράντο, τους Δολομίτες και το Κουίνσταουν.

Κάθε αξιολόγηση καταδεικνύει τη σημασία του συνδυασμού των προβλέψεων για το παγκόσμιο κλίμα με τις τοπικές πληροφορίες. Σχετικοί παράγοντες περιλαμβάνουν την ευπάθεια των υποδομών, τους φυσικούς πόρους, την οικονομική εξάρτηση από τον τουρισμό και την ικανότητα προσαρμογής των θεσμών.

Συνεπώς, οι ερευνητές υποστηρίζουν τον στενότερο συντονισμό μεταξύ κυβερνήσεων, τουριστικών επιχειρήσεων και τοπικών ενδιαφερόμενων μερών. Τονίζουν επίσης την ανάγκη για τεχνική εμπειρογνωμοσύνη και χρηματοδότηση, ιδίως σε προορισμούς που αντιμετωπίζουν περιορισμούς πόρων.

Τα παγκόσμια αποτελέσματα αντιπροσωπεύουν έναν αρχικό έλεγχο και όχι μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του κλιματικού κινδύνου. Σημαντικοί κίνδυνοι, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι τροπικοί κυκλώνες, παραμένουν εκτός της τρέχουσας παγκόσμιας ανάλυσης.

Επιπλέον, οι παγκόσμιες βαθμολογίες δεν ενσωματώνουν την ευαλωτότητα ή την προσαρμοστική ικανότητα. Ως εκ τούτου, τα ευρήματα δεν θα πρέπει να χρησιμεύουν ως άμεσες προβλέψεις για τη μελλοντική τουριστική ζήτηση ή την απόδοση του προορισμού.

Η πλατφόρμα Destination Climate RiskScan σχεδιάζεται για το 2027

Οι ερευνητικοί εταίροι σχεδιάζουν να διαθέσουν το Destination Climate RiskScan μέσω μιας δωρεάν διαδικτυακής πλατφόρμας στις αρχές του 2027. Το εργαλείο θα βοηθήσει κυβερνήσεις, προορισμούς, επιχειρήσεις και επενδυτές να εντοπίσουν τις αναδυόμενες κλιματικές πιέσεις.

Επιπλέον, οι εταίροι σκοπεύουν να αναπτύξουν πρακτικά εργαλεία σχεδιασμού ανθεκτικότητας και να επεκτείνουν το μεθοδολογικό τους πλαίσιο. Η μελλοντική έρευνα θα εξετάσει επίσης τις οικονομικές επιπτώσεις των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα για τους τουριστικούς προορισμούς.

Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μετατροπή της κλιματικής πληροφόρησης σε πιο τεκμηριωμένες αναπτυξιακές και επενδυτικές αποφάσεις. Για τους ενδιαφερόμενους φορείς του τουρισμού, τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία του συνδυασμού των μειώσεων των εκπομπών με τοπικά συντονισμένες στρατηγικές προσαρμογής.

Τελικά, οι αυξανόμενοι κλιματικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι τουριστικοί προορισμοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ανθεκτικότητας. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα του τουρισμού, τη συνέχεια των επιχειρήσεων και την ευημερία της κοινότητας κατά τις επόμενες δεκαετίες.