Τι δείχνει το Βαρόμετρο Υπεύθυνης Οδήγησης 2026 σε Ευρώπη

Υπερβολική αυτοπεποίθηση μεταξύ των οδηγών και ομαλοποίηση της επικίνδυνης συμπεριφοράς: ένα κλίμα που δεν ευνοεί τη μείωση των ατυχημάτων

Τη συμπεριφορά και την εικόνα των Ευρωπαίων στο τιμόνι, αποκαλύπτει το 16ο Βαρόμετρο Υπεύθυνης Οδήγησης 2026.
Τα αποτελέσματα δημοσίευσε το Ίδρυμα VINCI Autoroutes και η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ipsos BVA σε δείγμα 12.100 ατόμων σε 11 χώρες στην Ευρώπη.

Παρά τη μείωση κατά 3% το 2024, ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη παραμένει σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα, με σχεδόν 19.800 θανάτους.
Αυτή η μέτρια εξέλιξη υπογραμμίζει τον ανεπαρκή ρυθμό βελτίωσης για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων και επιβεβαιώνει τη διατήρηση υψηλού ποσοστού ατυχημάτων.

• Επίμονες επικίνδυνες συμπεριφορές που επιβεβαιώνουν την υποεκτίμηση των κινδύνων: Το 83% των οδηγών παραδέχεται ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρες.
• Το 30% λέει ότι μερικές φορές οδηγεί όταν αισθάνεται μεγάλη κούραση.
• Η υπερσυνδεσιμότητα επηρεάζει την προσοχή των οδηγών, εις βάρος της ασφάλειας:
  Το 65% μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί και το 30% χρησιμοποιεί εφαρμογές για να αναφέρει ένα συμβάν σε άλλους.
• Η αυταρέσκεια των οδηγών – «Το πρόβλημα είναι οι άλλοι»: Το 64% περιγράφει αρνητικά τη συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ενώ το 97% κρίνει θετικά τη δική του οδήγηση.
• Οι νέοι οδηγοί ηλικίας 16 έως 24 ετών υπερεκπροσωπούνται σημαντικά σε επικίνδυνες συμπεριφορές: Το 39% στέλνει και/ή διαβάζει μηνύματα (έναντι του 24% των οδηγών γενικά) ή email και το 4% εξ αυτών οδηγούν υπό την επήρεια ναρκωτικών —κοκαΐνη, έκσταση κ.λπ.— ( έναντι του 2% των οδηγών γενικά).
  Αυτά τα στοιχεία πρέπει να συγκριθούν με το υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των ατόμων ηλικίας 18-24 ετών στους δρόμους, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 12% των θανάτων, ενώ αποτελούν μόλις το 7% του πληθυσμού.

Οργή στους δρόμους: Ο φόβος των άλλων οδηγών παραμένει πολύ υψηλός παρά τη μικρή βελτίωση στη συμπεριφορά τους

• To 82% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων οδηγών (-1, 89% των Ελλήνων οδηγών).
• Το 49% παραδέχεται ότι βρίζει άλλους οδηγούς (-1, 55%).
• Το 45% κορνάρει άσκοπα στους οδηγούς που το ενοχλούν (-2, 52%).
• Το 28% σκόπιμα «κολλάει» στο όχημα ενός οδηγού που το εκνευρίζει (-2, 45%).
• Το 17% κατεβαίνει από το όχημά του για να διαπληκτιστεί με έναν άλλον οδηγό (-1, 22%).

Σεβασμός στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας: Μια συμβιβαστική στάση απέναντι στους κανόνες, ασυμβίβαστη με την ασφάλεια όλων

• Το 83% αναφέρει ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρα (-2, 76% των Ελλήνων οδηγών).
• Το 55% δεν σέβεται τις αποστάσεις ασφαλείας (- 1, 52%).
• Το 50% οδηγεί στη μεσαία λωρίδα του αυτοκινητόδρομου ενώ η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη (-1, 61%).
• Το 33% κάνει προσπέραση από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο (-1, 35%).
• Το 17% δεν δένει πάντα τη ζώνη ασφαλείας του (-2, 37% ).

Οδήγηση με απόσπαση προσοχής: Μια ανησυχητική αύξηση στη χρήση συσκευών που μειώνει την προσοχή των οδηγών

• Το 77% των Ευρωπαίων οδηγών χρησιμοποιεί το smartphone ή προγραμματίζει το GPS του ενώ οδηγεί (=, 76%).
• Το 65% μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί (-2, 66%). Περισσότεροι από 1 στους 2 οδηγούς (58%) το κάνουν μέσω συστήματος συνομιλίας Bluetooth με ενσωματωμένο ηχείο (=, 52% ) και το 21% το κάνει κρατώντας το τηλέφωνο στο χέρι (-2, 31%).
• Το 24% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί (-1, 25%).
• Το 78% δηλώνει ότι μερικές φορές στρέφει το βλέμμα του εκτός του δρόμου για περισσότερα από 2 δευτερόλεπτα όταν οδηγεί (-3, 70%).

Νωθρότητα και κόπωση κατά την οδήγηση: Επικίνδυνες συμπεριφορές με συχνά υποτιμημένες συνέπειες

Το 30% των Ευρωπαίων οδηγών λέει ότι πιάνει το τιμόνι ενώ αισθάνεται έντονη κούραση (-2, 41% των Ελλήνων οδηγών). Μεταξύ αυτών:

• Το 77% παραδέχεται ότι μερικές φορές δίνει λιγότερη προσοχή στην οδήγηση και ότι το μυαλό του περιπλανιέται έναντι του 53% των οδηγών γενικά (83% έναντι 60%).
• Το 39% έχει την εντύπωση ότι έχει αποκοιμηθεί ελάχιστα στο τιμόνι έναντι του 24 % των οδηγών γενικά (43% έναντι 28%).
• Το 38% δεν σταματά ποτέ κατά τη διάρκεια του ταξιδιού για να κοιμηθεί έναντι του 36% των οδηγών γενικά (41% έναντι 39%).
• Το 25% θεωρεί πολύ επικίνδυνο να οδηγεί όταν αισθάνεται πολύ κουρασμένος έναντι του 49% των οδηγών γενικά (24% έναντι 41%).

Αλκοόλ, ναρκωτικά και φάρμακα: Μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση μεταξύ των νεαρών οδηγών

• Το 5% των οδηγών (=, 10% των Ελλήνων οδηγών) έχει ήδη οδηγήσει σε κατάσταση μέθης, δηλαδή ενώ έχει καταναλώσει αλκοόλ πάνω από το επιτρεπόμενο όριο και αισθάνεται τις επιπτώσεις του αλκοόλ στη φυσική του κατάσταση ή την αντίληψή του.
• Μεταξύ αυτών, μόνο το 44% θεωρεί πραγματικά πολύ επικίνδυνο να οδηγεί κανείς υπό την επήρεια αλκοόλ έναντι του 84% των οδηγών γενικά, (43% έναντι του 76%).
• Το 7% έχει ήδη οδηγήσει υπό την επήρεια φαρμάκων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εγρήγορσή τους (-1, 9%).
• Το 4% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (+1, 3% ) οδηγεί υπό την επήρεια ναρκωτικών —κοκαΐνης, έκστασης κ.λπ.— έναντι του 2 % των οδηγών γενικά (=, 4%).

Ασφάλεια των εργαζομένων: Η έλλειψη επαγρύπνησης εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία

• Το 71% των οδηγών δεν εφαρμόζει συστηματικά τα προληπτικά μέτρα που είναι απαραίτητα (επιβράδυνση και μετακίνηση όσο το δυνατόν πιο μακριά) για την ασφάλεια των αστυνομικών και εργαζομένων όταν πλησιάζει σε μια ζώνη επέμβασης (-2 , 79% των Ελλήνων οδηγών).
• Το 53% ξεχνά να επιβραδύνει κοντά σε μια ζώνη οδικών έργων (+2, 45%).

«Αντιμέτωποι με τις τραγωδίες που συνδέονται με την οδική ανασφάλεια και οι οποίες επιμένουν χρόνο με τον χρόνο, όλοι οι οδηγοί πρέπει να αναθεωρήσουν τη συμπεριφορά τους πίσω από το τιμόνι, επισημαίνει η Bernadette Moreau, Διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος VINCI Autoroutes.
Καταρχάς, όσοι διαπράττουν σοβαρά αδικήματα πρέπει να λάβουν υπόψη τις τραγικές συνέπειες της απερίσκεπτης ανάληψης κινδύνων, αλλά ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η οδήγηση απαιτεί αυστηρή τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας που ισχύουν σε κάθε χώρα και πλήρη προσοχή.»

Όπως υπογραμμίζει ο Παναγιώτης Παπανικόλας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. «τα ευρήματα του φετινού Ευρωβαρόμετρου οδικής ασφάλειας επαναφέρουν ζητήματα ασφαλούς οδήγησης που παραμένουν κρίσιμα στο πέρασμα των χρόνων, όπως η χρήση κινητού και GPS κατά την οδήγηση.
Όλοι όσοι δρούμε στο πεδίο της οδικής ασφάλειας οφείλουμε να ανανεώσουμε τη δέσμευση στο στόχο μας για μηδενισμό των θανατηφόρων ατυχημάτων, αλλά και ως οδηγοί οφείλουμε να αναλάβουμε μία ευθύνη και μια δέσμευση για αλλαγή συμπεριφοράς.»

Από την πλευρά της η Βασιλική Δανέλλη – Μυλωνά, Πρόεδρος Ι.Ο.Α.Σ. «Πάνος Μυλωνάς», τόνισε πώς «τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, παρά τα θετικά σημάδια βελτίωσης που καταγράφονται και στη χώρα μας, η απόσπαση προσοχής, η κόπωση, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και οι επιθετικές συμπεριφορές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις.
Ως Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς», θεωρούμε ότι η διαρκής εκπαίδευση, η πρόληψη και η καλλιέργεια κουλτούρας Οδικής Ασφάλειας από νεαρή ηλικία αποτελούν τη βάση για τη βιώσιμη μείωση των τροχαίων συμβάντων και των συνεπειών τους.»

Σχετικά με το εταιρικό Ίδρυμα VINCI Autoroutes

Από την ίδρυσή του το Φεβρουάριο του 2011, το Ίδρυμα VINCI Autoroutes λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαστήριο, παρατηρητήριο και εργαλείο πληροφόρησης, αφιερωμένο στην εξέλιξη των συμπεριφορών. Έχοντας αφοσιωθεί εξαρχής στην προώθηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης κατά την οδήγηση, το ίδρυμα σταδιακά επέκτεινε το πεδίο των δραστηριοτήτων του για να συμπεριλάβει την εκπαίδευση, τον σεβασμό προς το περιβάλλον και την προσέγγιση τρίτων μέσω της ανάγνωσης. Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους τρόπους με τους οποίους όλοι φιλοδοξούμε να οδηγούμε σωστά στο οδικό δίκτυο.

Από το 2022, το Ίδρυμα υποστηρίζει επίσης έργα διατήρησης και αποκατάστασης της φυσικής κληρονομιάς στις περιοχές. Τα πεδία δράσης του:

• Η πρόοδος της έρευνας με την επένδυση σε καινοτόμες επιστημονικές έρευνες των διαφορετικών τομέων των συμπεριφορών που ενέχουν ρίσκο, στο σεβασμό του περιβάλλοντος και στην ανάγνωση ως τους καταλύτες βελτίωσης των συμπεριφορών. Αντίστοιχα, στον τομέα της μηχανικής περιβάλλοντος, η πρόοδος της έρευνας με τη μέτρηση της επίδρασης ενεργειών αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος σε βάθος χρόνου.
• Η ευαισθητοποίηση του ευρέως κοινού διεξάγοντας εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τους οδικούς κινδύνους, την υπεύθυνη οδήγηση και την προστασία του περιβάλλοντος.
• Η υποστήριξη κοινοτικών και αστικών πρωτοβουλιών προωθώντας έργα που ενθαρρύνουν την ασφαλή κινητικότητα, με σεβασμό στους άλλους και στο περιβάλλον, και στηρίζοντας έργα οικολογικής αποκατάστασης.

https://fondation.vinci-autoroutes.com  – X – Facebook – LinkedIn – Instagram