Περίπου 50.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε ευρωπαϊκές πόλεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ως άμεση συνέπεια των πολυάριθμων κυμάτων καύσωνα που έπληξαν τη γηραιά ήπειρο, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Η έρευνα, με τίτλο «Αστική θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη και αποδίδεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2026» – η οποία διεξήχθη από ερευνητές του Imperial College London και της London School of Hygiene & Tropical Medicine – κατέδειξε ότι οι δύο στους τρεις από αυτούς τους θανάτους οφείλονταν στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Η έρευνα κάλυψε 854 αστικές περιοχές σε 30 χώρες, συμπεριλαμβανομένων κρατών της ΕΕ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας και της Ελβετίας, στις οποίες κατοικούν σχεδόν 173 εκατομμύρια άνθρωποι (περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού τους), κατά το διάστημα από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.

Σε συνδυασμό με τα ευρήματα μιας προγενέστερης μελέτης που κάλυπτε την περίοδο από το 2000 έως το 2025, τα αποτελέσματα αυτά υποδεικνύουν ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν, μακράν, το πιο φονικό του τρέχοντος αιώνα όσον αφορά τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη. 

Η επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης, Clair Barnes, ερευνήτρια κλίματος στο Imperial College London, χαρακτήρισε το καλοκαίρι αυτό ως «το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά τη θνησιμότητα που συνδέεται με τη ζέστη».

«Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν μια σκληρή υπενθύμιση ότι τα καλοκαίρια μας, τα οποία γίνονται θερμότερα και πιο ακραία, έχουν ολοένα και σοβαρότερο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία. Πίσω από αυτά τα στατιστικά στοιχεία βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους και πραγματικές οικογένειες που θρηνούν για αυτούς», πρόσθεσε.

Οι ερευνητές συνδύασαν καταγραφές θερμοκρασιών με ιστορικά δεδομένα σχετικά με τη σχέση μεταξύ ζέστης και θνησιμότητας. Στη συνέχεια, συνέκριναν τις πραγματικές θερμοκρασίες με εκείνες που θα αναμένονταν σε έναν κόσμο που δεν θα είχε επηρεαστεί από την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οι χειρότεροι μήνες

Εκτίμησαν ότι, μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, σημειώθηκαν 50.391 επιπλέον θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη, εκ των οποίων οι 32.619 (ποσοστό 65%) αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Ο αριθμός αυτός ήταν σημαντικά υψηλότερος από το προηγούμενο ρεκόρ των 29.480 θανάτων το 2022. Ο αριθμός των θανάτων που αποδίδονται αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή το 2026 ξεπέρασε το σύνολο των εκτιμώμενων θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη σε οποιοδήποτε προηγούμενο καλοκαίρι του τρέχοντος αιώνα.

Σχεδόν το ένα τρίτο αυτών των θανάτων σημειώθηκε μεταξύ 17 Ιουνίου και 1ης Ιουλίου, κατά τη διάρκεια ενός εξαιρετικά έντονου κύματος καύσωνα.

Οι πιο ευπαθείς ομάδες

Οι ηλικιωμένοι ήταν η ομάδα που επηρεάστηκε περισσότερο, με τα άτομα ηλικίας 85 ετών και άνω να αποτελούν περίπου το ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων.

Ωστόσο, υπολογίζεται ότι σημειώθηκαν περισσότεροι από 6.000 θάνατοι σε άτομα κάτω των 65 ετών, συμπεριλαμβανομένων 833 ατόμων ηλικίας μεταξύ 20 και 44 ετών.

Που σημειώθηκαν οι περισσότεροι θάνατοι

Τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας καταγράφηκαν στη Μάλτα, την Ιταλία και την Ουγγαρία, ενώ ο μεγαλύτερος απόλυτος αριθμός θανάτων σημειώθηκε στην Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Δεδομένου ότι η ζέστη σπάνια αναφέρεται στα πιστοποιητικά θανάτου, οι οικογένειες συχνά αγνοούν τον ρόλο της στον θάνατο ενός συγγενούς τους που έπασχε ήδη από κάποια άλλη πάθηση.

Ο συνολικός αριθμός των θανάτων στην Ευρώπη ενδέχεται, ωστόσο, να είναι ακόμη υψηλότερος, καθώς οι συντάκτες της μελέτης του Imperial College διευκρίνισαν ότι η ανάλυσή τους κάλυπτε μόνο αστικές περιοχές.