Του Χάρη Ντιγριντάκη
Ισχυρό deal αξίας 9 δισ. δολαρίων για την πώληση 1,5 δισ. κυβικών μέτρων αμερικανικού φυσικού αερίου ετησίως από τις ΗΠΑ μέσω Ελλάδας στην Αλβανία και τη Βοσνία, αρχής γενομένης από το 2030, ανακοίνωσε η Atlantic SΕΕ, κοινή εταιρεία της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του ομίλου AKTOR, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, στο πλαίσιο της οποίας υπογραμμίστηκε η προοπτική ανάδειξης της Ελλάδας σε κεντρική ενεργειακή πύλη για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade και πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR, κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού στη φάση της ουσιαστικής υλοποίησης. Όπως σημείωσε, ένα έργο που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν με επιφυλάξεις ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής του, διαθέτει πλέον ισχυρότερες εμπορικές βάσεις και αυξημένες πιθανότητες επιτυχούς ανάπτυξης.
Καθοριστικό στοιχείο αυτής της εξέλιξης αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση της συνεργασίας με τη Venture Global, η οποία συνοδεύεται από σημαντική αύξηση των ποσοτήτων LNG που θα διατεθούν μέσω των σχετικών συμφωνιών. Η Atlantic SEE LNG Trade διαθέτει πλέον δύο συμβάσεις προμήθειας 1,5 bcm συνολικής αξίας $9 δισ. γεγονός που ενισχύει την εμπορική βιωσιμότητα του εγχειρήματος και δημιουργεί ασφαλέστερες προϋποθέσεις για τη διοχέτευση αμερικανικού φυσικού αερίου προς τις αγορές που θα εξυπηρετεί ο Κάθετος Διάδρομος. Η συμφωνία περιλαμβάνει τον διπλασιασμό των ποσοτήτων αερίου που θα αγοράζει από το 2030 και επί 20 έτη η Atlantic See από την αμερικανική Venture Global (σε σχέση με το αρχικό συμβόλαιο που είχε υπογραφεί το Νοέμβριο) και την πώληση ποσοτήτων ύψους 1 δισ. κυβικών μέτρων το χρόνο στην Αλβανία και 500 εκατ. κ. μ. στη Βοσνία.
Επισημαίνεται ότι το κοινό σχήμα της AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, σχεδιάζει όπως αναφέρθηκε να προχωρήσει από το 2026 σε συμφωνίες βραχυπρόθεσμης διάρκειας για την προμήθεια φυσικού αερίου στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ εξετάζεται και η δραστηριοποίησή της και στην ελληνική αγορά.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Atlantic SEE LNG Trade, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, ανέδειξε τη συμφωνία με τη Venture Global ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ενέργειας. Όπως σημείωσε, η νέα συμφωνία δεν περιορίζεται σε μια εμπορική συναλλαγή, αλλά εντάσσεται σε μια συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας μέσω της διαφοροποίησης των πηγών και των οδεύσεων εφοδιασμού.
Διαφοροποίηση των πηγών
Την άποψη ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, γεωπολιτικής σταθερότητας και ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, εξέφρασε από την πλευρά του, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τονίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στη διαμόρφωση της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι τα διδάγματα της ενεργειακής κρίσης των τελευταίων ετών και οι γεωπολιτικές αναταράξεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία κατέδειξαν με τον πλέον σαφή τρόπο την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών και οδεύσεων εφοδιασμού της Ευρώπης. Όπως τόνισε, η υπερβολική εξάρτηση από μία μόνο πηγή προμήθειας ενέργειας αποδείχθηκε στρατηγικό λάθος με σημαντικό οικονομικό και πολιτικό κόστος για την ευρωπαϊκή ήπειρο, οδηγώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση στην υιοθέτηση του σχεδίου REPowerEU και στην επιτάχυνση κρίσιμων έργων ενεργειακών υποδομών. Καταλήγοντας, ο υπουργός μεταξύ άλλων υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους, διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα ενεργειακή πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
