Προσωπικότητα με βαθιά γνώση στον τουριστικό γίγνεσθαι βρίσκεται στο τιμόνι του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, βάζοντας «πλάτη» στην αναρρίχηση των τουριστικών μεγεθών της χώρας. Με παρακαταθήκες που πηγάζουν από την οικογενειακή επιχείρηση αλλά και την ανάπτυξη ενός luxury προορισμού, ο Ανδρέας Φιορεντίνος στη συνέντευξή του στον ΕΤ της Κυριακής ανατέμνει την πορεία του ως γενικός γραμματέας του ΕΟΤ ανοίγοντας την καρδιά του και τη σκέψη του για την επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού.
Ένας άνθρωπος που ανδρώθηκε επαγγελματικά μέσα στο ξενοδοχείο, δεν σταματά ποτέ να είναι ξενοδόχος. Όταν πηγαίνετε εσείς διακοπές ως απλός πελάτης, ποιο είναι το πρώτο πράγμα που παρατηρείτε μπαίνοντας σε ένα δωμάτιο ή στο λόμπι; Υπάρχει κάποιο «επαγγελματικό κουσούρι» –π.χ. να φτιάχνετε τα μαξιλάρια ή να κοιτάτε τον φωτισμό– που τρελαίνει την οικογένειά σας;
Γέννημα θρέμμα Μυκονιάτης και τρίτης γενιάς ξενοδόχος, γόνος του πρώτου ξενοδόχου της Μυκόνου! Ένας συνδυασμός που σε ακολουθεί, ό,τι κι αν επιλέξεις στη ζωή σου.
Ένας άνθρωπος που μεγάλωσε μέσα στα ξενοδοχεία δεν σταματά ποτέ να είναι ξενοδόχος. Εκεί σε παραλαμβάνει η παιδεία της φιλοξενίας, της αμεσότητας στην επίλυση οποιασδήποτε «γωνίας» μπορεί να στεναχωρήσει τον επισκέπτη, που, σημειωτέον, στη δική μας γενιά «ο τουρίστας έχει πάντα δίκιο», και σε ακολουθεί ανελλιπώς στην καθημερινότητά σου, ακόμη και από την καρέκλα του Γενικού Γραμματέα του ΕΟΤ, αλλά και όταν επιλέγεις μερικές στιγμές χαλάρωσης ως τουρίστας.
Αντί να αποσυμπιεστείς, το μάτι πέφτει αυτόματα στις λεπτομέρειες, αυτές που, συνήθως συσσωρευμένες, φτιάχνουν την εικόνα, προσδιορίζουν την ποιότητα του καταλύματος ή ακόμη και του ίδιου του προορισμού.
Η δουλειά σας πλέον είναι να «πουλάτε» και να αναδεικνύετε κάθε γωνιά της Ελλάδας σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει όμως κάποιο μέρος στη χώρα –ένα μικρό νησάκι, ένα ορεινό χωριό, μια ταβέρνα– που το αγαπάτε τόσο πολύ, ώστε βαθιά μέσα σας να εύχεστε ο ΕΟΤ να «αποτύχει» να το κάνει γνωστό, για να παραμείνει το δικό σας μυστικό καταφύγιο;
Είμαι από τους ανθρώπους που έχω πολύ σταθερές απόψεις για το όλο εγχείρημα του τουρισμού και δεν εντυπωσιάζομαι εύκολα, ιδιαιτέρως όταν κάποιοι θεωρούν ότι ανακαλύπτουν τον τροχό από την αρχή.
Αναγκαία τα νέα εργαλεία για να προωθήσουμε τον τουρισμό, να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο τουρισμός είναι εμπειρίες, φιλοξενία, κουλτούρα, ίσον ανθρώπινη επαφή και σχέση. Αυτά τα απλά χαρακτηριστικά μιας γιαγιάς στη Μύκονο του 1960, από την οποία έρρεε αυτό που σήμερα, μέσα στην τάση για «slow tourism» αποκαλούμε αυθεντική φιλοξενία των νησιωτών.
Σήμερα όλοι μαζί δουλεύουμε να αναδείξουμε και να προφυλάξουμε αυτές τις αξίες και συμπεριφορές την αυθεντικότητα του προορισμού Ελλάδα και την ποικιλομορφία της.
Και εδώ βρίσκεται ο προβληματισμός και η σύγκρουση από τη θέση του Γενικού Γραμματέα, όπου κατακλύζομαι από εμπνευσμένους ανθρώπους που, προσπαθώντας να κατακτήσουν μέρος της πίτας του τουρισμού, προσπερνούν τον κίνδυνο της αλλοίωσης των χαρακτηριστικών που, στην προκειμένη περίπτωση, έκαναν τους μικρούς μας προορισμούς ελκυστικούς.
Εκεί έρχεται το μεγάλο δίλημμα που καλούμαι να προσπεράσω κάθε φορά. Κάθομαι και σκέφτομαι 2-3 προορισμούς, στους πρόποδες ενός ηπειρωτικού βουνού, σε ένα φαράγγι, δίπλα στο ποτάμι, ακούγοντας μόνο το νερό! Και στο δευτερόλεπτο το μυαλό μου πάει στις Δήλες, όπου με την παρέα μου μάς αρκούν δύο αχινοί, δύο ελιές και μια γουλιά ούζο. Και ξαφνικά έρχεται καταπρόσωπο η τουριστική ανάπτυξη, στην οποία, σε κάποιο βαθμό, συμβάλλω. Ενα επαγγελματικό καΐκι που επέλεξε το τέλειο μέρος, για να την αλλοιώςει με τη δική του αισθητική. Εκεί μπαίνει ο προβληματισμός: έως πού και πώς;
Στο ξενοδοχείο, αν χαλάσει κάτι, φωνάζετε τον συντηρητή και λύνεται σε 5 λεπτά. Αν ένας πελάτης έχει πρόβλημα, του προσφέρετε ένα ποτό και τον ηρεμείτε επιτόπου. Πόσο μεγάλο ήταν το «πολιτισμικό σοκ» όταν καθίσατε στην καρέκλα του Γενικού Γραμματέα και καταλάβατε ότι εδώ οι λύσεις θέλουν μήνες, υπογραφές και γραφειοκρατία; Πώς εκπαιδεύσατε την υπομονή σας;
Ο ΕΟΤ έχει μια κουλτούρα, μια τουριστική συνείδηση που δεν συναντάς στον ιδιωτικό τομέα. Και ενώ εγώ είμαι ένας άνθρωπος της ιδιωτικής, άμεσης πρωτοβουλίας, δεν μπορεί να συγκριθεί το αντικείμενο με τη δουλειά ενός ιδιώτη ανθρώπου του τουρισμού.
Το αντικείμενο είναι τεράστιο, πολυσχιδές και περίπλοκο. Έχουν θεσπιστεί διαδικασίες που, σε έναν βαθμό, περιορίζουν την ευελιξία που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει έναν Εθνικό Οργανισμό Τουρισμού. Παρ’ όλα αυτά, οι διαδικασίες είναι διαδικασίες, είναι θεμιτές και πρέπει, βάσει αυτού του πλαισίου, να λειτουργούμε.
Σε κάθε περίπτωση, ο ανθρώπινος παράγοντας είναι καταλυτικός και εκεί, σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει ένταση.
Αν κλείσετε τα μάτια σας και σκεφτείτε τη Μύκονο, όχι το σημερινό παγκόσμιο brand, αλλά τη Μύκονο των παιδικών σας χρόνων, ποια είναι η πρώτη εικόνα, μυρωδιά ή γεύση που σας έρχεται στο μυαλό; Ποιο είναι το στοιχείο εκείνης της εποχής που προσπαθείτε να διαφυλάξετε μέσα από τη σημερινή σας θέση;
Δεν θα ήθελα να προσωποποιήσω τόσο πολύ τη θέση μου ως Γενικού Γραμματέα του ΕΟΤ. Αναμφίβολα, η επιλογή μου ως Μυκονιάτη κάτι σημαίνει, κάτι σηματοδοτεί, και οφείλουμε ψύχραιμα να εισέλθουμε στη νέα εποχή, όπως αυτή ξετυλίγεται, με την καθοδήγηση του Υπουργείου Τουρισμού.
Πολλές αναμνήσεις έρχονται στον νου, οι οποίες, μοιραία, έχουν να κάνουν με τα παιδικά μου χρόνια και το νησί μου. Όλες, όμως, αυτές οι εμπειρίες με ενδυναμώνουν, με προετοίμασαν για να κάνω το καθήκον μου και γι’ αυτό δράττομαι της ευκαιρίας να τα πω.
Γιατί η θέση μου δεν είναι του Γενικού Γραμματέα ενός προορισμού, αλλά της Ελλάδας.
Αν έπρεπε αύριο να φιλοξενήσετε έναν άνθρωπο που δεν έχει έρθει ποτέ στην Ελλάδα και είχατε μόνο ένα βράδυ για να του εξηγήσετε τι σημαίνει ελληνική φιλοξενία, πού θα τον πηγαίνατε και τι θα είχε πάνω το τραπέζι;
Αναμφίβολα, σε ένα ταπεινό μυκονιάτικο σπίτι, θα προτιμούσα να μαγειρέψω εγώ, να βρεθεί ο επισκέπτης με την οικογένειά μου και να τον αφήσω στα παιδιά μου, στα οποία ανήκει το μέλλον του νησιού, να απαντήσουν στις ερωτήσεις του. Εννοείται πως θα ήθελα πολύ, πριν από όλα αυτά, να είχε προηγηθεί μια μικρή βόλτα στη Ρήνεια.
Υπάρχει κάτι που, κατά τη γνώμη σας, κάνουμε λάθος στην Ελλάδα όταν μιλάμε για τον τουρισμό; Κάτι που θεωρούμε ίσως αυτονόητο, αλλά εσείς, έχοντας και την εμπειρία της αγοράς, το βλέπετε διαφορετικά;
Πρέπει να διαφυλάξουμε την αυθεντικότητα των προορισμών μας. Κατανοώ τη συνεχή προσπάθεια να προσφέρουμε ένα ολοένα και πιο ποιοτικό τουριστικό προϊόν, όμως αυτή η εξέλιξη μπορεί να γίνει χωρίς να χαθεί η μοναδικότητα κάθε τόπου. Η ποιότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία· αντίθετα, πρέπει να αναδεικνύει αυτό που κάνει κάθε προορισμό ξεχωριστό.
Αυτό αφορά τον χώρο, τις υπηρεσίες, την κουλτούρα, αλλά και τη συμπεριφορά που συνδέεται με τη φιλοξενία μας. Η πρόκληση είναι να εξελισσόμαστε, διατηρώντας παράλληλα την αυθεντικότητα που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της Ελλάδας.
Αν σε πέντε χρόνια κοιτάξετε πίσω στη σημερινή σας θητεία στον ΕΟΤ, τι θα θέλατε να αισθάνεστε ότι καταφέρατε πραγματικά να αλλάξετε;
Θα ήθελα, στο τέλος της θητείας μου, να μπορώ να κοιτάξω στα μάτια τους συναδέλφους του τουρισμού και να δεχθώ την αναγνώριση για όσα πετύχαμε, αλλά και την κατανόηση για όσα, παρά την προσπάθειά μας, δεν καταφέραμε να τελειοποιήσουμε.
Ο Οργανισμός, υπό την υψηλή εποπτεία του Υπουργείου, έθεσε συγκεκριμένους στόχους και τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτοί επιτυγχάνονται σταθερά. Έχω ακόμη έναν χρόνο θητείας και ο αγώνας συνεχίζεται. Με προβληματίζει, όμως, η εξέλιξη του Οργανισμού στο διηνεκές. Οι άνθρωποι που έθεσαν τις βάσεις του Ελληνικού Τουρισμού, σε μια διαφορετική εποχή, είχαν όραμα και αντανακλαστικά μπροστά από τις εξελίξεις. Αυτή την ορμή θα ήθελα να την ενισχύσουμε και σήμερα, ώστε ο Οργανισμός να είναι περισσότερο proactive και λιγότερο reactive.
Σε κάθε περίπτωση, η αγαστή συνεργασία μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας και των ανθρώπων του τουρισμού μου δίνει την αισιοδοξία να τρέξουμε ακόμη περισσότερο, ώστε να πετύχουμε ένα ανθεκτικό και βιώσιμο τουριστικό προϊόν, πρότυπο τουριστικής ανάπτυξης στην Ευρώπη.
