Σε τριήμερο εθνικό πένθος βρίσκεται η Ισπανία μετά τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας, που στοίχισε τη ζωή σε 68 ανθρώπους την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, νότια της Μαδρίτης. Στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκονται οι εντολές του κέντρου ελέγχου της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, καθώς ηχητικά ντοκουμέντα που δημοσιοποιήθηκαν από ισπανικά μέσα ενημέρωσης εγείρουν ερωτήματα για τη διαχείριση του περιστατικού.
Πρόκειται για το δεύτερο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία μέσα στο 2026 και, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το πιο πολύνεκρο στην Ευρώπη από το 2013.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Τεχνικής Διερεύνησης Ατυχημάτων (AITAT), που έχει αναλάβει την έρευνα, επισημαίνει ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τα αίτια της τραγωδίας.
Ωστόσο, η δημοσιοποίηση τριών ηχητικών καταγραφών από την εφημερίδα El País έχει στρέψει την προσοχή στις επικοινωνίες μεταξύ των μηχανοδηγών και του κέντρου ελέγχου.
Το χρονικό πριν από τη σύγκρουση
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης, περίπου στις 8:30 το πρωί σημειώθηκε βλάβη στο σύστημα ελέγχου LZB, το οποίο παρακολουθεί την ταχύτητα των τρένων.
Η δυσλειτουργία είχε ως αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν έξι συρμοί, ενώ τη διαχείριση της κυκλοφορίας ανέλαβε το κέντρο ελέγχου της Adif, του φορέα που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές.
Στις 8:36 π.μ., σύμφωνα με τις ηχητικές καταγραφές, δόθηκε εντολή στον μηχανοδηγό του τρένου AVE να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα.
Στις 8:48 π.μ., ο μηχανοδηγός του τρένου Iryo ενημέρωσε ότι ο συρμός του παρέμενε ακινητοποιημένος, καθώς δεν μπορούσε να επαναφέρει σε λειτουργία το σύστημα LZB.
Παρά την ενημέρωση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν δόθηκε εντολή ακινητοποίησης στο AVE.
Στις 8:54 π.μ. σημειώθηκε η σύγκρουση των δύο τρένων.
Ερωτήματα για την ταχύτητα και τις εντολές
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται σε ηχητικό ντοκουμέντο στο οποίο ο ελεγκτής ακούγεται να ζητά από τον μηχανοδηγό του AVE να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα και στη συνέχεια να συνεχίσει κανονικά.
Σύμφωνα με την El País, το τρένο κινούνταν με ταχύτητα περίπου 100 χιλιομέτρων την ώρα πριν από την πρόσκρουση.
Τα δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι υπήρχε δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης του μηχανοδηγού, καθώς το κέντρο ελέγχου είχε ενημερωθεί για την ακινητοποίηση του άλλου συρμού.
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, φέρεται να χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι επετράπη στο AVE να συνεχίσει την πορεία του ενώ το Iryo παρέμενε σταματημένο.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση του υπουργείου Μεταφορών, η διαχείριση της κυκλοφορίας μετά τη βλάβη του συστήματος ασφαλείας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διερεύνηση του δυστυχήματος.
Σε εξέλιξη η έρευνα για τα αίτια
Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν τις επικοινωνίες, τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας και τις αποφάσεις που ελήφθησαν από το κέντρο ελέγχου κατά τα λεπτά που προηγήθηκαν της σύγκρουσης.
Παρά τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η επίσημη τεχνική διερεύνηση ούτε έχουν αποδοθεί οριστικά ευθύνες.
Η τραγωδία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ισπανία για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, με τις έρευνες να επικεντρώνονται στο κατά πόσο τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα μετά τη δυσλειτουργία του συστήματος ελέγχου.
