Σε οριακό σημείο βρίσκεται ο κλάδος της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής στην Ελλάδα, με τα στοιχεία να αποτυπώνουν μια εικόνα σταδιακού αφανισμού.
Σύμφωνα με την Ένωση Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής (Ε.ΕΠ.Α.Ζ.), περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια του κλάδου έχουν βάλει λουκέτο μόνο τα τελευταία 30 μήνες σε όλη τη χώρα.
Όπως επισημαίνει η Ε.ΕΠ.Α.Ζ., σχεδόν έναν χρόνο μετά την ανοιχτή επιστολή – προειδοποίηση που είχε αποστείλει τον Μάρτιο του 2025 προς τον Πρωθυπουργό, η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά επιβεβαιώνει τους φόβους ότι ο κλάδος οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε συρρίκνωση χωρίς επιστροφή.
Η συνεχής αύξηση των λουκέτων, σε συνδυασμό με τον ρυθμό με τον οποίο κλείνουν επιχειρήσεις, δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας για έναν από τους πιο παραδοσιακούς και κοινωνικά συνδεδεμένους κλάδους της ελληνικής αγοράς: τον φούρνο και το ζαχαροπλαστείο της γειτονιάς.
Ανατιμήσεις, ενέργεια και διοικητική επιβάρυνση
Η πραγματικότητα που βιώνουν οι επιχειρήσεις του κλάδου παραμένει αμετάβλητη. Από την περίοδο της πανδημίας και μετά, βασικές πρώτες ύλες έχουν καταγράψει αυξήσεις που κυμαίνονται από 100% έως και 400%. Όπως σημειώνεται, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ανατιμήσεων έχει απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις, με περιορισμένη μετακύλιση στις τελικές τιμές, σε μια προσπάθεια στήριξης των καταναλωτών που αντιμετωπίζουν έντονη οικονομική πίεση.
Παράλληλα, το ενεργειακό κόστος παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες επιβάρυνσης. Το 2022 είχε φτάσει έως και τον τετραπλασιασμό, ενώ σήμερα διατηρείται σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα του 2020, πλήττοντας τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με ένα πλήθος νέων υποχρεώσεων και κανονισμών, από την ψηφιοποίηση των οικονομικών διαδικασιών έως περιβαλλοντικά τέλη και πιστοποιήσεις. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται η εφαρμογή των MyDATA, η διασύνδεση ταμειακών με POS, η ψηφιακή κάρτα εργασίας, τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η υποχρέωση ασφάλισης εξοπλισμού και η πιστοποίηση εργαζομένων, με πρόσθετο κόστος και αυστηρά πρόστιμα.
Ενδεικτικό της πολυπλοκότητας του πλαισίου είναι το γεγονός ότι μόνο για τη διασύνδεση POS και ταμειακών εκδόθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι, ενώ συνολικά εντός του 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 αποφάσεις και 50 νόμοι. Σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025 του TMS Group, η Ελλάδα καταλαμβάνει την αρνητική πρωτιά μεταξύ 79 χωρών ως προς το ρυθμιστικό περιβάλλον για τη διατήρηση μιας επιχείρησης.
Προτάσεις για να μείνει ζωντανό το αρτοζαχαροπλαστείο
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ε.ΕΠ.Α.Ζ. επαναφέρει τις προτάσεις της, ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις για τη διάσωση του κλάδου. Μεταξύ άλλων, προτείνει την ανακήρυξη της αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου με πολιτισμική και κοινωνική βαρύτητα, τη διαμόρφωση ενός απλού και λειτουργικού νομοθετικού πλαισίου, τη γενναία στήριξη έναντι του ενεργειακού κόστους και την ουσιαστική συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για περιβαλλοντικές πολιτικές χωρίς ατελέσφορα μέτρα.
Όπως τονίζει η Ένωση, οι αντοχές επιχειρηματιών και εργαζομένων εξαντλούνται. Το αρτοζαχαροπλαστείο, ως βασικό κύτταρο της τοπικής οικονομίας και της καθημερινότητας των πολιτών, πρέπει να προστατευτεί για να παραμείνει ζωντανό, πριν οι απώλειες γίνουν μη αναστρέψιμες.
