Νομική διαμάχη στην Ιρλανδία αντιμετωπίζει η Ryanair σχετικά με το κατά πόσο η μετοχική της σύνθεση συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ιδιοκτησίας και ελέγχου των αεροπορικών εταιρειών.
Η εταιρεία απορρίπτει τις αιτιάσεις και δηλώνει ότι πληροί πλήρως τις απαιτήσεις της ΕΕ, ενώ επί του παρόντος δεν υπάρχει καμία επίπτωση στις πτήσεις ή στις κρατήσεις των επιβατών.
Την προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ιρλανδίας έχουν κινήσει μέλη της European Network Airlines Association (ENAA), στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων Lufthansa, Air France και KLM.
Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η Irish Aviation Authority δεν έχει εφαρμόσει ορθά τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις σχετικά με την ιδιοκτησία και τον αποτελεσματικό έλεγχο της Ryanair.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Κανονισμός (ΕΚ) 1008/2008, βάσει του οποίου κράτη-μέλη της ΕΕ ή υπήκοοί τους πρέπει να κατέχουν περισσότερο από το 50% μιας αεροπορικής εταιρείας και να ασκούν αποτελεσματικό έλεγχο σε αυτή, άμεσα ή έμμεσα. Η πλειοψηφική ιδιοκτησία και ο αποτελεσματικός έλεγχος αποτελούν δύο ξεχωριστές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται.
Στο επίκεντρο η μετοχική σύνθεση
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ryanair για το 2026, περίπου το 30% του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της βρισκόταν στα χέρια υπηκόων της ΕΕ στις 31 Μαρτίου 2026.
Ωστόσο, η αεροπορική έχει θέσει περιορισμούς στα δικαιώματα ψήφου των μετοχών που κατέχονται από υπηκόους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία μετά το Brexit, καθώς οι Βρετανοί μέτοχοι έπαψαν να υπολογίζονται ως υπήκοοι της ΕΕ για τους σκοπούς των ευρωπαϊκών κανόνων ιδιοκτησίας αεροπορικών εταιρειών.
Η Ryanair υποστηρίζει ότι μέσω αυτών των μέτρων εξακολουθεί να πληροί τις απαιτήσεις για πλειοψηφική ευρωπαϊκή ιδιοκτησία και αποτελεσματικό έλεγχο. Το καταστατικό της προβλέπει επίσης τη δυνατότητα λήψης πρόσθετων μέτρων, εφόσον αυτά απαιτηθούν για την προστασία των αδειών λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών του ομίλου στην ΕΕ.
Η Ryanair απορρίπτει τις αιτιάσεις
Η Ryanair επιβεβαίωσε στις 5 Οκτωβρίου τη δικαστική διαδικασία και ανακοίνωσε ότι θα αντικρούσει δυναμικά την προσφυγή, επιμένοντας ότι συμμορφώνεται πλήρως με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ιδιοκτησίας και ελέγχου.
Παράλληλα, κατηγόρησε την ENAA ότι επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τους συγκεκριμένους κανόνες για να περιορίσει τον ανταγωνισμό, χαρακτηρίζοντάς την ομάδα lobbying με επικεφαλής τη Lufthansa και την Air France-KLM.
Κατά τη Ryanair, η δικαστική προσφυγή επιδιώκει μέτρα που θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν ακόμη και σε αναστολή της άδειας λειτουργίας της. Πρόκειται, ωστόσο, για τη θέση της ίδιας της αεροπορικής σχετικά με τις πιθανές συνέπειες της υπόθεσης και όχι για απόφαση ή ένδειξη ότι επίκειται αναστολή της άδειάς της.
Τι σημαίνει η υπόθεση για τους επιβάτες
Στην παρούσα φάση δεν υπάρχει καμία διαταραχή στο πρόγραμμα πτήσεων της Ryanair ούτε στις κρατήσεις, ενώ δεν έχει ληφθεί απόφαση για αναστολή της άδειας λειτουργίας της.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί από τις αεροπορικές εταιρείες να διατηρούν διαρκώς τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων έχουν λάβει την άδεια λειτουργίας τους. Επομένως, η υπόθεση θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερες διαστάσεις εάν οι ισχυρισμοί των προσφευγόντων γίνουν τελικά δεκτοί.
Προς το παρόν, όμως, πρόκειται για δικαστική αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζονται οι κανόνες ιδιοκτησίας και ελέγχου και όχι για απόφαση κατά της Ryanair. Ως εκ τούτου, οι ταξιδιώτες που διαθέτουν ήδη εισιτήρια δεν χρειάζεται, με βάση τα σημερινά δεδομένα, να αλλάξουν τα ταξιδιωτικά τους σχέδια.
Η υπόθεση επαναφέρει παράλληλα στο προσκήνιο μία από τις επιπτώσεις του Brexit στην ευρωπαϊκή αεροπορική αγορά, με το Ανώτατο Δικαστήριο της Ιρλανδίας να καλείται πλέον να εξετάσει εάν οι ρυθμίσεις που εφαρμόζει η Ryanair επαρκούν για να πληρούνται οι απαιτήσεις της ΕΕ.
