Έρευνα της Tharro, πλατφόρμας επιχειρηματικής ευφυΐας για τον κλάδο της φιλοξενίας, αποκαλύπτει πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη διαμορφώνει τον νέο τουριστικό χάρτη της Μεσογείου, με την Ελλάδα να εμφανίζεται στο 94% των απαντήσεων των AI εργαλείων.
Η Ελλάδα αναδεικνύεται στον πλέον αναγνωρίσιμο μεσογειακό προορισμό στις απαντήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, σύμφωνα με νέα έρευνα της Tharro, πλατφόρμας επιχειρηματικής ευφυΐας για τον κλάδο της φιλοξενίας. Η χώρα εμφανίζεται στο 94% των απαντήσεων που έδωσαν το ChatGPT και το Google AI Mode σε ερωτήσεις ταξιδιωτών για διακοπές στη Μεσόγειο, ξεπερνώντας την Ιταλία, που εμφανίζεται στο 88%, και την Ισπανία, στο 87%.
Η έρευνα με τίτλο «The Mediterranean, According to AI» εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι δημοφιλείς μηχανές Τεχνητής Νοημοσύνης προτείνουν μεσογειακούς προορισμούς και κατά πόσο ο χάρτης που δημιουργούν συμπίπτει με την πραγματική ταξιδιωτική ζήτηση.
Για την έρευνα αναλύθηκαν 520 απαντήσεις, που συλλέχθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα του Αυγούστου. Οι ερωτήσεις αφορούσαν 10 διαφορετικά ταξιδιωτικά ενδιαφέροντα και τρεις τύπους ταξιδιωτών και υποβλήθηκαν με τέσσερις διαφορετικές διατυπώσεις, στις γλώσσες πέντε αγορών προέλευσης: Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Πολωνία, Σουηδία και Ισραήλ.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η AI δημιουργεί έναν τουριστικό χάρτη της Μεσογείου που σε αρκετές περιπτώσεις διαφέρει αισθητά από εκείνον που προκύπτει από τις πραγματικές αναζητήσεις των ταξιδιωτών.
Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία κυριαρχούν
Η κυριαρχία των τριών μεγάλων μεσογειακών προορισμών είναι εμφανής. Μετά την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία, η εικόνα αλλάζει απότομα.
Η Κροατία, ο τέταρτος προορισμός σε παρουσία στις απαντήσεις, εμφανίζεται στο 59%, δηλαδή 29 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την Ισπανία. Ακολουθούν η Πορτογαλία με 43%, η Γαλλία με 37%, η Τουρκία με 34%, η Κύπρος με 31% και η Μάλτα με 30%.
Ακόμη πιο συγκεντρωμένη είναι η εικόνα όταν εξετάζεται ποιος προορισμός εμφανίζεται πρώτος στην απάντηση. Η Ιταλία βρίσκεται στην πρώτη θέση στο 32% των απαντήσεων, η Ελλάδα στο 24% και η Ισπανία στο 21%. Συνολικά, οι τρεις χώρες συγκεντρώνουν το 77% των πρώτων θέσεων.
Η Κύπρος βρίσκεται στην πρώτη θέση μόλις σε δύο από τις 520 απαντήσεις, ενώ η Μάλτα μόλις σε μία.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παρουσία ενός προορισμού σε μια λίστα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αποτελεί και την κυρίαρχη πρόταση της AI.
Η Κροατία κερδίζει έδαφος, Ισπανία και Τουρκία «υποχωρούν»
Όταν οι απαντήσεις της AI συγκρίνονται με την πραγματική ζήτηση αναζήτησης στις ίδιες αγορές, προκύπτουν σημαντικές αποκλίσεις. Η αναζήτηση του Ισραήλ δεν περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη σύγκριση, καθώς η Tharro επισημαίνει ότι δεν μπορεί να μετρηθεί με την ίδια αξιοπιστία.
Η Κροατία αποτελεί τον μεγαλύτερο «κερδισμένο» προορισμό από την οπτική της AI. Κατέχει το 11,8% των αναφορών, έναντι 6,3% του μεριδίου της στις αναζητήσεις, δηλαδή σχεδόν 1,9 φορά μεγαλύτερη παρουσία από αυτή που θα δικαιολογούσε η πραγματική ζήτηση.
Η Ιταλία εμφανίζει επίσης ισχυρή υπερεκπροσώπηση, με αναλογία 1,6 φορές, ενώ Γαλλία και Πορτογαλία κινούνται επίσης πάνω από το επίπεδο της ζήτησής τους.
Η Ελλάδα, αντίθετα, εμφανίζει σχεδόν απόλυτη ισορροπία: 18,6% μερίδιο στις αναφορές AI έναντι 17,9% στη ζήτηση αναζήτησης.
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται η Ισπανία και η Τουρκία. Η Ισπανία, παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μερίδιο πραγματικών αναζητήσεων, λαμβάνει από την AI παρουσία που αντιστοιχεί μόλις στο 0,6 της ζήτησής της. Για την Τουρκία η αναλογία υποχωρεί ακόμη περισσότερο, στο 0,5.
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι χαρακτηριστικό: «Η AI συμπιέζει τους μεγάλους προορισμούς και διογκώνει τους πιο boutique».
Η Tharro αποδίδει μέρος αυτής της διαφοροποίησης στο γεγονός ότι τα μοντέλα AI έχουν εκπαιδευτεί σε μεγάλο όγκο ταξιδιωτικού περιεχομένου. Το περιεχόμενο αυτό έχει επί χρόνια αναδείξει την τάση για λιγότερο πολυσύχναστους και πιο εναλλακτικούς προορισμούς.
Η Κύπρος εμφανίζεται, αλλά σπάνια ως πρώτη επιλογή
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η Κύπρος.
Σε όρους όγκου, η χώρα εμφανίζεται σχεδόν αναλογικά με την πραγματική ζήτηση: 6,1% των αναφορών AI έναντι 5,7% του μεριδίου αναζητήσεων.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την έρευνα, δεν είναι τόσο η συχνότητα εμφάνισης της Κύπρου, αλλά η θέση και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται.
Η Κύπρος βρίσκεται στην πρώτη θέση μόλις στο 0,4% των απαντήσεων και, όταν εμφανίζεται, η μέση θέση της είναι η 5,2. Δηλαδή βρίσκεται αρκετά χαμηλά στις λίστες που δημιουργεί η AI.
Παράλληλα, εμφανίζεται μόλις σε 7 από τις 40 απαντήσεις για luxury, σε 7 από τις 40 για food & wine, σε 9 από τις 40 για πολιτισμό και σε 5 από τις 40 για «authentic» ταξίδια.
Αντίθετα, η παρουσία της αυξάνεται σημαντικά στις κατηγορίες που συνδέονται με το οργανωμένο καλοκαιρινό πακέτο: εμφανίζεται σε 27 από τις 40 απαντήσεις για all-inclusive, σε 24 από τις 40 για οικογενειακές διακοπές και σε 23 από τις 40 για παραθαλάσσιες διακοπές.
Η εικόνα της Κύπρου στην AI είναι, επομένως, αρκετά συγκεκριμένη: ένα νησί για οικογένειες, παραλία και all-inclusive διακοπές το καλοκαίρι, καθώς και για χειμερινό ήλιο.
Στην τελευταία κατηγορία, μάλιστα, η Κύπρος εμφανίζεται και στις 40 από τις 40 απαντήσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με την Ισπανία, χάρη κυρίως στα Κανάρια Νησιά.
Ποιον ρόλο «δίνει» η AI σε κάθε προορισμό
Η έρευνα δεν εξετάζει μόνο πόσο συχνά εμφανίζεται κάθε χώρα, αλλά και για ποιο είδος διακοπών θεωρεί η AI ότι είναι κατάλληλη.
Η Τουρκία είναι ο πιο χαρακτηριστικός προορισμός ως προς αυτή την «τυποποίηση». Έχει δείκτη εξειδίκευσης 2,7 φορές τόσο στην κατηγορία budget όσο και στο all-inclusive. Παράλληλα, εμφανίζεται μόλις σε 3 από τις 40 απαντήσεις για food & wine και σε 5 από τις 40 για weddings.
Η εικόνα είναι σαφής: η AI συνδέει έντονα την Τουρκία με τις οικονομικές και all-inclusive διακοπές, αλλά πολύ λιγότερο με άλλες ταξιδιωτικές εμπειρίες.
Η Κύπρος είναι ο δεύτερος πιο «τυποποιημένος» προορισμός, με έμφαση στο winter sun, το nightlife, το all-inclusive, τις οικογενειακές και τις παραθαλάσσιες διακοπές.
Η Γαλλία ξεχωρίζει στην premium κατηγορία, με δείκτη εξειδίκευσης 2,5 φορές στο luxury και 2 φορές στους γάμους. Η Πορτογαλία υπερεκπροσωπείται στο food & wine, ενώ η Μάλτα στον πολιτισμό.
Αντίθετα, Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία δεν εμφανίζουν ιδιαίτερα έντονη εξειδίκευση. Οι δείκτες τους κυμαίνονται περίπου στο 1,0–1,2, καθώς η AI τις αντιμετωπίζει ως προορισμούς που μπορούν να καλύψουν σχεδόν κάθε είδος ταξιδιού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγορία «authentic», όπου κανένας προορισμός δεν εμφανίζει σαφή υπερεκπροσώπηση. Πρόκειται, σύμφωνα με τη μελέτη, για μια σημαντική «ανοιχτή» ευκαιρία στον νέο χάρτη που δημιουργεί η AI.
Πέντε αγορές, πέντε διαφορετικοί χάρτες
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλες τις αγορές προέλευσης.
Η Κύπρος εμφανίζεται στο 44% των πολωνικών απαντήσεων, αλλά μόλις στο 25% των γερμανικών και στο 24% των βρετανικών.
Το τελευταίο στοιχείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό: το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά αναζητήσεων για την Κύπρο, αλλά είναι ταυτόχρονα η αγορά στην οποία η AI την εμφανίζει λιγότερο.
Η ισραηλινή αγορά, η οποία εξετάστηκε για πρώτη φορά στη συγκεκριμένη έρευνα σε επίπεδο AI, παρουσιάζει επίσης ιδιαίτερη εικόνα. Από τις 104 απαντήσεις στα εβραϊκά, η Κύπρος εμφανίζεται στο 36%, επίδοση που την καθιστά τη δεύτερη καλύτερη αγορά της.
Παράλληλα, η Γαλλία ευνοείται ιδιαίτερα στις ισραηλινές απαντήσεις, καθώς εμφανίζεται στο 48%, ποσοστό πολύ υψηλότερο από την παρουσία της στις υπόλοιπες αγορές.
Οι αποκλίσεις ανά αγορά είναι σε ορισμένες περιπτώσεις εντυπωσιακές. Οι πολωνικές απαντήσεις προτείνουν τη Γαλλία περίπου τέσσερις φορές περισσότερο από ό,τι υποδεικνύει η πραγματική ζήτηση, ενώ οι βρετανικές απαντήσεις δίνουν στην Κροατία αναλογία 2,9 φορές σε σχέση με το βρετανικό search demand.
Όταν ο χάρτης της AI συμφωνεί — ή συγκρούεται — με τον ταξιδιώτη
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η παρουσία ενός προορισμού στην AI ενισχύεται όταν η εικόνα που έχει η AI για αυτόν συμφωνεί με τον τρόπο με τον οποίο τον αναζητούν οι ταξιδιώτες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Πολωνία. Οι Πολωνοί ταξιδιώτες αναζητούν έντονα το «all inclusive» πριν ακόμη επιλέξουν προορισμό. Η AI παρουσιάζει αντίστοιχα την Κύπρο ως έναν έντονα all-inclusive προορισμό, γεγονός που εξηγεί γιατί η Πολωνία αποτελεί την ισχυρότερη αγορά της Κύπρου στις απαντήσεις AI.
Αντίθετα, όταν υπάρχει απόσταση ανάμεσα στη ζήτηση και στην εικόνα που έχει η AI για έναν προορισμό, η παρουσία του μπορεί να περιοριστεί σημαντικά.
Στους Βρετανούς, για παράδειγμα, η Κύπρος συνδέεται έντονα με τις βίλες και τις παραθαλάσσιες διακοπές. Ωστόσο, στον χάρτη της AI οι βίλες συνδέονται περισσότερο με την Κροατία και την Ελλάδα. Έτσι, η Κύπρος χάνει έδαφος ακριβώς στην αγορά που αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή αναζητήσεων για τον προορισμό.
Ανάλογη είναι η περίπτωση της Μάλτας. Σε τρεις από τις τέσσερις αγορές, οι ταξιδιώτες την αναζητούν ολοένα περισσότερο ως premium προορισμό. Η AI, όμως, εξακολουθεί να την κατατάσσει κυρίως στις κατηγορίες του πολιτισμού και του χειμερινού ήλιου, με μόλις 7 από τις 40 απαντήσεις luxury να την περιλαμβάνουν.
Ο νέος ανταγωνισμός των προορισμών περνά από την AI
Η έρευνα της Tharro αναδεικνύει μια νέα διάσταση στον ανταγωνισμό μεταξύ των τουριστικών προορισμών.
Μέχρι σήμερα, βασικός δείκτης ενδιαφέροντος ήταν το τι αναζητούν οι ταξιδιώτες. Με την εξάπλωση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως, αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία και το τι προτείνουν οι μηχανές AI.
Η παραδοσιακή αναζήτηση αποτυπώνει την πρόθεση του ταξιδιώτη. Η AI, αντίθετα, λειτουργεί ως φίλτρο: επιλέγει, ιεραρχεί και τελικά περιορίζει τις επιλογές που παρουσιάζονται στον χρήστη.
Για την Ελλάδα, τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα θετικά. Η χώρα δεν έχει μόνο την υψηλότερη παρουσία από όλους τους μεσογειακούς
προορισμούς στις απαντήσεις AI, αλλά βρίσκεται και πολύ κοντά στην πραγματική της βαρύτητα στις αναζητήσεις.
Το επόμενο στοίχημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την παρουσία. Αφορά το να παραμένει η Ελλάδα ψηλά στις απαντήσεις και να συνεχίσει να αποτελεί την ίδια την απάντηση όταν ένας ταξιδιώτης ρωτά την Τεχνητή Νοημοσύνη: «Πού να πάω στη Μεσόγειο;
