Επιστροφή χρημάτων, εναλλακτική μεταφορά, παροχή φροντίδας και, υπό προϋποθέσεις, αποζημίωση έως 600 ευρώ προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για επιβάτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες καθυστερήσεις ή ακυρώσεις πτήσεων.
Διαφορετικά δικαιώματα έχουν οι αεροπορικοί επιβάτες στην Ευρώπη όταν μία πτήση ακυρώνεται ή παρουσιάζει μεγάλη καθυστέρηση, με τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004 να προβλέπει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αποζημίωση που μπορεί να φτάσει τα 600 ευρώ.
Βασική διάκριση είναι ότι η επιστροφή της αξίας του εισιτηρίου δεν ταυτίζεται με την αποζημίωση. Η πρώτη αφορά το ταξίδι που δεν πραγματοποιήθηκε, ενώ η δεύτερη αποτελεί προκαθορισμένο ποσό που καταβάλλεται όταν πληρούνται οι όροι της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ακόμη και όταν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις που απαλλάσσουν την αεροπορική από την καταβολή της χρηματικής αποζημίωσης, μπορεί να εξακολουθούν να ισχύουν τα δικαιώματα φροντίδας, επιστροφής χρημάτων ή μεταφοράς με άλλη πτήση.
Το ζήτημα έχει επανέλθει στο προσκήνιο μετά τις αναταράξεις στις αερομεταφορές που συνδέθηκαν με την ηφαιστειακή δραστηριότητα της Αίτνας και την ηφαιστειακή τέφρα.
Τι ισχύει όταν ακυρώνεται μια πτήση
Σε περίπτωση ακύρωσης, ο επιβάτης μπορεί να επιλέξει μεταξύ επιστροφής χρημάτων για το μέρος του εισιτηρίου που δεν χρησιμοποιήθηκε και μεταφοράς προς τον τελικό προορισμό του.
Η εναλλακτική μεταφορά μπορεί να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατό ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που επιλέγει ο επιβάτης, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα θέσεων.
Η αεροπορική εταιρεία οφείλει επίσης, όταν προβλέπεται, να παρέχει φροντίδα κατά τη διάρκεια της αναμονής. Σε αυτήν περιλαμβάνονται γεύματα και αναψυκτικά, καθώς και δυνατότητα επικοινωνίας.
Εάν απαιτείται διανυκτέρευση, μπορεί να προβλέπεται ξενοδοχειακή διαμονή και μεταφορά μεταξύ αεροδρομίου και ξενοδοχείου. Όταν η εταιρεία δεν παρέχει την απαιτούμενη φροντίδα, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να κρατούν τις αποδείξεις για εύλογα έξοδα ώστε να ζητήσουν την επιστροφή τους.
Από πότε παρέχεται φροντίδα σε περίπτωση καθυστέρησης
Το χρονικό όριο εξαρτάται από την απόσταση της πτήσης. Για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα, το δικαίωμα ενεργοποιείται μετά από καθυστέρηση αναχώρησης τουλάχιστον δύο ωρών.
Για ενδοευρωπαϊκές πτήσεις άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για άλλες πτήσεις από 1.500 έως 3.500 χιλιόμετρα, το όριο είναι οι τρεις ώρες. Για τις υπόλοιπες πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων, οι τέσσερις ώρες.
Εάν η καθυστέρηση στην αναχώρηση φτάσει τις πέντε ώρες, ο επιβάτης μπορεί να αποφασίσει ότι δεν επιθυμεί πλέον να ταξιδέψει και να ζητήσει επιστροφή χρημάτων για το μέρος του εισιτηρίου που δεν χρησιμοποιήθηκε.
Πότε η αποζημίωση φτάνει τα 600 ευρώ
Χρηματική αποζημίωση μπορεί να οφείλεται σε περίπτωση ακύρωσης ή όταν ο επιβάτης φτάσει στον τελικό προορισμό του με καθυστέρηση τουλάχιστον τριών ωρών, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Για ταξίδια με ανταπόκριση που έχουν εκδοθεί με ενιαία κράτηση, λαμβάνεται υπόψη η καθυστέρηση κατά την άφιξη στον τελικό προορισμό.
Τα ποσά διαμορφώνονται σε 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα, σε 400 ευρώ για ενδοευρωπαϊκές πτήσεις άνω των 1.500 χιλιομέτρων και άλλες πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων και σε 600 ευρώ για πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων εκτός ΕΕ.
Τα ποσά αυτά αποτελούν αποζημίωση και όχι επιστροφή της τιμής του εισιτηρίου.
Πότε δεν καταβάλλεται αποζημίωση
Κακοκαιρία, ηφαιστειακή τέφρα και άλλα γεγονότα που βρίσκονται εκτός του ελέγχου μιας αεροπορικής εταιρείας μπορούν να θεωρηθούν έκτακτες περιστάσεις και να αποκλείσουν την καταβολή της σταθερής αποζημίωσης.
Αυτό όμως δεν συμβαίνει αυτομάτως. Η αεροπορική πρέπει να αποδείξει ότι η έκτακτη περίσταση προκάλεσε τη διαταραχή και ότι οι συνέπειές της δεν μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.
Σε κάθε περίπτωση εξετάζονται τα δεδομένα της συγκεκριμένης πτήσης. Ακόμη και εάν δεν προκύπτει δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης, τα υπόλοιπα δικαιώματα του επιβάτη, όπως η φροντίδα κατά την αναμονή και, σε περίπτωση ακύρωσης, η επιστροφή χρημάτων ή η εναλλακτική μεταφορά, εξακολουθούν να ισχύουν όπου προβλέπεται.
Ποιες πτήσεις καλύπτονται
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός καλύπτει όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητα από την εθνικότητα της αεροπορικής εταιρείας.
Καλύπτει επίσης πτήσεις που φτάνουν στην ΕΕ από τρίτη χώρα όταν εκτελούνται από αεροπορική εταιρεία της ΕΕ. Αντίστοιχη προστασία ισχύει στην Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία.
Για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, οι επιβάτες πρέπει αρχικά να απευθύνονται στην αεροπορική εταιρεία που εκτέλεσε ή επρόκειτο να εκτελέσει την πτήση και να διατηρούν την επιβεβαίωση κράτησης, την κάρτα επιβίβασης, την επικοινωνία με την εταιρεία και τις αποδείξεις για τυχόν έξοδα που χρειάστηκε να καλύψουν.
