Πώς θα είναι ασφαλή τα παιδιά σε θάλασσα και πισίνες

Σύνταξη: tourismtoday.gr

Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στην Πάρο, όπου ένας 4χρονος πνίγηκε σε πισίνα, ανέδειξε για άλλη μια φορά την ανάγκη σωστής ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας για παιδιά και ενήλικες κατά το κολύμπι σε πισίνες και στη θάλασσα.

Όπως τονίζουν συνεχώς οι ειδικοί, ο πνιγμός μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και δεν συμβαίνει μόνο στη θάλασσα. Η σωστή επίβλεψη, η πρόληψη και η γνώση των βασικών κανόνων ασφαλείας μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Η πρόληψη παραμένει το πιο σημαντικό προστατευτικό μέτρο. Η παρουσία ενός υπεύθυνου ενήλικα, η επιλογή ασφαλών σημείων κολύμβησης και η γνώση βασικών δεξιοτήτων μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο, για τα παιδιά.

Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί αθόρυβα, σε λίγα μόνο δευτερόλεπτα, συχνά χωρίς κραυγές για βοήθεια ή εμφανή σημάδια κινδύνου.

• Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, έχουν καταγραφεί κατά μέσο όρο 378 θάνατοι ετησίως τα τελευταία πέντε χρόνια, η πλειονότητα των οποίων στη θάλασσα.
• Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κατατάσσει τον πνιγμό ως την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, με 300.000 θανάτους ετησίως.

Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν σχεδόν το 25% των θυμάτων, ενώ υψηλή θνησιμότητα καταγράφεται και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας άνω των 70 ετών.

Πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσει τους κολυμβητές να παραμείνουν ασφαλείς στο νερό αυτό το καλοκαίρι, εξέδωσε ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός (ΕΕΣ).
Σε συνεργασία με τη Σχολή Ναυαγοσωστών και στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας του «Απολαμβάνοντας το νερό με ασφάλεια», προτείνει 8 χρήσιμες οδηγίες που σώζουν ζωές.

• Κολυμπήστε σε ασφαλείς, οργανωμένες παραλίες. Ακολουθήστε τις οδηγίες του ναυαγοσώστη και τις σημαίες της παραλίας.
• Μην μπαίνετε στο νερό αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
• Μπείτε στο νερό σταδιακά, ειδικά αν είναι πολύ κρύο, για να αποφύγετε το θερμικό σοκ.
• Μην πηγαίνετε πολύ μακριά και κολυμπάτε πάντα παράλληλα με την ακτή.
• Μην βουτάτε σε άγνωστα νερά. Μπορεί να υπάρχουν βράχοι ή άλλοι κίνδυνοι.
• Τα παιδιά πρέπει πάντα να βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από έναν ενήλικα, ακόμα και όταν φορούν σωσίβιο.
• Χρησιμοποιήστε σωσίβιο όταν κάνετε δραστηριότητες όπως κανό ή SUP.
• Αν σας πιάσει ρεύμα, μην πανικοβληθείτε. Κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή μέχρι να βγείτε από το ρεύμα και μετά κατευθυνθείτε προς την παραλία.

Πώς θα είναι ασφαλείς τα παιδιά σε θάλασσα και πισίνες

• Η εποπτεία σώζει ζωές: Το πιο σημαντικό μέτρο είναι η συνεχής, στενή επίβλεψη. Ο ενήλικας που παρακολουθεί το παιδί πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά σε αυτήν την εργασία και να μην αποσπάται η προσοχή του από ένα κινητό τηλέφωνο, ένα βιβλίο ή άλλες δραστηριότητες.
  Τα μικρά παιδιά χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Για τα παιδιά κάτω των 5 ετών, η επίβλεψη θα πρέπει να γίνεται από απόσταση που να επιτρέπει στον ενήλικα να παρέμβει αμέσως, ουσιαστικά σε κοντινή απόσταση από το χέρι του.
• Ποτέ μόνος στο νερό: Ένα παιδί δεν πρέπει ποτέ να αφήνεται μόνο του στο νερό, ούτε για λίγα δευτερόλεπτα. Η παρουσία ενός μεγαλύτερου αδελφού ή αδελφής δεν αντικαθιστά την επίβλεψη ενός ενήλικα. Το ίδιο ισχύει ακόμα και όταν το παιδί φοράει περιβραχιόνια ή βρίσκεται σε ρηχά νερά. Το βάθος από μόνο του δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας.
  Τα περιβραχιόνια και τα φουσκωτά δεν είναι σωσίβια: Τα βοηθήματα επίπλευσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παιχνίδι, αλλά δεν αποτελούν μέσο προστασίας από πνιγμό και δεν αντικαθιστούν την επίβλεψη.
  Για δραστηριότητες σε σκάφος, είναι απαραίτητο ένα πιστοποιημένο σωσίβιο κατάλληλου μεγέθους για το παιδί και τις συγκεκριμένες συνθήκες.
• Επιλέξτε ασφαλή μέρη για κολύμπι: Η επιλογή παραλίας ή πισίνας είναι κρίσιμη. Προτιμώνται οι οργανωμένες παραλίες με ναυαγοσώστη, καθώς και οι περιοχές όπου τα νερά είναι ήρεμα και οι συνθήκες είναι οικείες.
  Οι γονείς και οι κηδεμόνες θα πρέπει να σέβονται τις προειδοποιητικές σημαίες και τις οδηγίες των υπευθύνων, αποφεύγοντας περιοχές με ισχυρά ρεύματα ή μεγάλα κύματα.
• Ιδιαίτερη προσοχή γύρω από πισίνες: Οι πισίνες απαιτούν εξίσου αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Η πρόσβαση πρέπει να ελέγχεται, με κατάλληλη περίφραξη και αυτόματη πύλη, ώστε ένα παιδί να μην μπορεί να εισέλθει στον χώρο μόνο του.
  Δεν πρέπει να αφήνετε παιχνίδια μέσα ή γύρω από την πισίνα όταν δεν χρησιμοποιείται, καθώς μπορεί να τραβήξουν την προσοχή ενός παιδιού. Ταυτόχρονα, ο εξοπλισμός διάσωσης πρέπει να φυλάσσεται σε μέρος που είναι εύκολα προσβάσιμος.
• Τα μαθήματα κολύμβησης έχουν σημασία, αλλά δεν είναι αρκετά: Η εκμάθηση κολύμβησης μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο, καθώς βοηθά ένα παιδί να αποκτήσει βασικές δεξιότητες στο νερό. Ωστόσο, ακόμη και ένα παιδί που κολυμπάει καλά δεν πρέπει ποτέ να μένει χωρίς επίβλεψη.
  Το να είναι κάποιος καλός κολυμβητής δεν εξαλείφει τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από ρεύματα, κύματα, κόπωση ή απρόβλεπτες καταστάσεις.
• Να είστε πολύ προσεκτικοί με τις καταδύσεις: Οι καταδύσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες, ειδικά σε άγνωστα νερά. Δεν πρέπει να επιχειρούνται καταδύσεις σε σημεία όπου το βάθος είναι άγνωστο ή όπου μπορεί να υπάρχουν βράχοι ή προβλήτες.
  Μια λανθασμένη εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό τραυματισμό. Γι’ αυτό πρέπει να ακολουθούνται οι κανόνες ασφαλείας κάθε φορά, ακόμα και όταν το σημείο σας φαίνεται οικείο.
• Φροντίδα μετά το φαγητό: Μετά από ένα μεγάλο γεύμα, θα πρέπει να αποφεύγεται η έντονη δραστηριότητα στο νερό. Ένα παιδί χρειάζεται χρόνο πριν επιστρέψει στο ενεργητικό παιχνίδι ή την κολύμβηση. Χρειάζεται επιπλέον προσοχή ώστε η καλοκαιρινή διασκέδαση να μην μετατραπεί σε επικίνδυνη κατάσταση.
• Η γνώση της ΚΑΡΠΑ μπορεί να είναι σωτήρια: Η εκπαίδευση γονέων και φροντιστών στη βασική υποστήριξη της ζωής και την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
  Η γνώση των βασικών βημάτων μέχρι να φτάσει η εξειδικευμένη βοήθεια μπορεί να κάνει τη διαφορά. Για αυτόν τον λόγο, η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη και τη διαχείριση έκτακτων περιστατικών.
• Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, καλέστε αμέσως βοήθεια: Σε περίπτωση σοβαρού περιστατικού στο νερό, μην περιμένετε να δείτε αν το παιδί θα συνέλθει μόνο του. Καλέστε αμέσως το 112 ή το 166 και ακολουθήστε τις οδηγίες των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Η ταχεία ανταπόκριση είναι ζωτικής σημασίας. Ταυτόχρονα, όποιος γνωρίζει ΚΑΡΠΑ μπορεί να την ξεκινήσει σύμφωνα με την εκπαίδευσή του μέχρι να φτάσει επαγγελματική βοήθεια.

Μύθοι και αλήθειες για τον πνιγμό

Υπάρχουν αρκετές παρανοήσεις σχετικά με την ασφάλεια στο νερό. Μερικές από αυτές μπορούν ακόμη και να δημιουργήσουν στους γονείς μια ψευδή αίσθηση προστασίας.

• Μύθος 1: «Ο πνιγμός συνοδεύεται πάντα από φωνές και κινήσεις».
• Γεγονός : Ο πνιγμός μπορεί να είναι σιωπηλός και να εκτυλιχθεί σε λίγα μόνο δευτερόλεπτα. Ένα παιδί που κινδυνεύει μπορεί να μην φωνάξει ή να μην είναι σε θέση να καλέσει για βοήθεια.

Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντική η ενεργή εποπτεία.

• Μύθος 2: «Τα περιβραχιόνια προστατεύουν ένα παιδί».
• Γεγονός : Τα περιβραχιόνια και τα φουσκωτά δεν αποτελούν εξοπλισμό διάσωσης και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την επίβλεψη από ενήλικα.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βοηθήματα, αλλά ένα παιδί που φοράει περιβραχιόνια χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση.

• Μύθος 3: «Αν το παιδί μπορεί να κολυμπήσει, δεν διατρέχει κίνδυνο».
• Γεγονός : Ακόμα και ένα παιδί που κολυμπάει καλά μπορεί να παρασυρθεί από τα ρεύματα ή τον πανικό στο νερό.

Η καλή ικανότητα κολύμβησης μειώνει τον κίνδυνο αλλά δεν εξαλείφει την ανάγκη για επίβλεψη.

• Μύθος 4: «Αν υπάρχουν πολλοί ενήλικες τριγύρω, κάποιος θα παρακολουθεί»
• Γεγονός : Η επίβλεψη πρέπει να ανατίθεται σε έναν συγκεκριμένο υπεύθυνο ενήλικα.

Όταν όλοι υποθέτουν ότι «κάποιος άλλος παρακολουθεί το παιδί», υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να μην το παρακολουθεί κανείς στην πραγματικότητα.

• Μύθος 5: «Μόλις το παιδί βγει από το νερό μετά από ένα περιστατικό και φαίνεται καλά, δεν χρειάζεται να επισκεφτεί γιατρό».
• Γεγονός : Μετά από ένα περιστατικό στο νερό, ακόμη και αν το παιδί φαίνεται να έχει αναρρώσει, θα πρέπει να αξιολογηθεί από έναν επαγγελματία υγείας, ειδικά εάν το περιστατικό προκάλεσε ανησυχία.

Η ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική για τον αποκλεισμό επιπλοκών.

• Μύθος 6: «Ο πνιγμός συμβαίνει μόνο στη θάλασσα».
• Γεγονός : Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα: σε πισίνες, παιδικές πισίνες, λίμνες, ποτάμια, ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες νερού.

Η ασφάλεια στο νερό, επομένως, δεν αφορά μόνο την παραλία, αλλά οποιοδήποτε μέρος όπου ένα παιδί μπορεί να έρθει σε επαφή με το νερό.

Η βασική αρχή είναι απλή. Ένα παιδί δεν χρειάζεται μόνο ένα σωσίβιο ή περιβραχιόνια. Χρειάζεται τα μάτια ενός υπεύθυνου ενήλικα πάνω του ανά πάσα στιγμή.
Το καλοκαίρι πρέπει να είναι συνώνυμο με ξέγνοιαστες μέρες, αλλά όχι με ανεμελιά. Η θάλασσα και η πισίνα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά υπέροχες, ασφαλείς στιγμές, αρκεί η διασκέδαση να συνοδεύεται από υπευθυνότητα και συνεχή επίβλεψη.