Τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάπτυξη ενός ασφαλέστερου και περισσότερο διασυνδεδεμένου σιδηροδρομικού δικτύου παρουσίασε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, στην InnoTrans 2026 στο Βερολίνο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συνδέσεις υψηλής ταχύτητας, η απλούστευση των διασυνοριακών ταξιδιών, η προστασία των επιβατών και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής βιομηχανίας.
Τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος που θα προσφέρει ευκολότερες μετακινήσεις, ανταγωνιστικότερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη ασφάλεια έθεσε ως βασική προτεραιότητα ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, κατά την επίσκεψή του στη διεθνή έκθεση InnoTrans 2026.
Ο Επίτροπος συμμετείχε ως κεντρικός ομιλητής στην τελετή εγκαινίων της διοργάνωσης, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Messe Berlin, παρουσία εκπροσώπων της παγκόσμιας σιδηροδρομικής βιομηχανίας.
Στην ομιλία του ανέδειξε την ανάγκη άρσης των εθνικών εμποδίων που εξακολουθούν να περιορίζουν την ανάπτυξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής αγοράς. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της καινοτομίας, των επενδύσεων σε σύγχρονες υποδομές και της ενίσχυσης των δικαιωμάτων των επιβατών.
Σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας με ορίζοντα το 2040
Κεντρική θέση στον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέχει η ανάπτυξη των σιδηροδρομικών συνδέσεων υψηλής ταχύτητας, με στόχο τη δημιουργία ενός περισσότερο ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού δικτύου.
Όπως ανέφερε ο κ. Τζιτζικώστας, η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και επενδυτές για τον προσδιορισμό έργων προτεραιότητας και την εξεύρεση χρηματοδοτικών λύσεων, τόσο για τις υποδομές όσο και για το τροχαίο υλικό.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η διαμόρφωση στρατηγικής χρηματοδότησης και συμφωνίας για τους σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας έως το 2040.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο, οι συγκεκριμένες επενδύσεις δεν περιορίζονται στη μείωση του χρόνου μετακίνησης μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων. Συνδέονται επίσης με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τους κλιματικούς στόχους και τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους σιδηροδρομικούς φορείς, τους κατασκευαστές και τους επενδυτές.
Παράλληλα, η αναβάθμιση των υποδομών αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση των εμπορευματικών μεταφορών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ένα εισιτήριο για ολόκληρο το ταξίδι
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Τζιτζικώστας στην απλούστευση της διαδικασίας κράτησης εισιτηρίων, με στόχο να καταστούν ευκολότερα τα ταξίδια που περιλαμβάνουν διαφορετικές σιδηροδρομικές συνδέσεις ή συνδυασμό μεταφορικών μέσων.
Ο σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει τη δυνατότητα πραγματοποίησης συνδυασμένων κρατήσεων με μία διαδικασία, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών σε ολόκληρη τη διαδρομή.
«Ένα ταξίδι, μία κράτηση, πλήρη δικαιώματα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Επίτροπος, περιγράφοντας τον στόχο της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η απλούστευση των κρατήσεων και η ενίσχυση της προστασίας των ταξιδιωτών επιδιώκεται να καταστήσουν ελκυστικότερες τις διασυνοριακές σιδηροδρομικές μετακινήσεις, συμβάλλοντας στην προσέλκυση περισσότερων επιβατών και στην αύξηση των εσόδων των επιχειρήσεων του κλάδου.
Προτεραιότητα η ασφάλεια και η ανταγωνιστικότητα
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στην ασφάλεια του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος, την οποία ο κ. Τζιτζικώστας χαρακτήρισε απόλυτη προτεραιότητα.
Όπως σημείωσε, σχεδιάζονται αναθεωρήσεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για τους σιδηροδρόμους, με την ασφάλεια να αποτελεί βασικό κριτήριο.
Παράλληλα, η Επιτροπή επιδιώκει τη μείωση των εθνικών φραγμών και του κόστους λειτουργίας, καθώς και τη διαμόρφωση συνθηκών δικαιότερου διεθνούς ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή σιδηροδρομική βιομηχανία.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η συνεχής υποστήριξη της έρευνας και της καινοτομίας, αλλά και η ευρύτερη εφαρμογή τυποποιημένων, οικονομικά προσιτών τεχνολογικών λύσεων.
Ο Επίτροπος επισήμανε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή παρουσία στη διεθνή σιδηροδρομική τεχνολογία, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη οι επενδύσεις στην έρευνα να μετατρέπονται σε προϊόντα και υπηρεσίες που μπορούν να αξιοποιηθούν σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Χρηματοδότηση 874 εκατ. ευρώ για τη στρατιωτική κινητικότητα
Ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο του σιδηροδρόμου στη στρατιωτική κινητικότητα, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασικό μέσο μεταφοράς για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο σιδηροδρομικός τομέας είναι ήδη ο κύριος αποδέκτης χρηματοδότησης για τη στρατιωτική κινητικότητα, με πόρους ύψους 874 εκατ. ευρώ.
Οι σχετικές παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην αναβάθμιση βασικών μεταφορικών διαδρόμων και κρίσιμων κόμβων του δικτύου.
Όπως διευκρίνισε, η συντριπτική πλειονότητα των έργων αυτών έχει διπλή χρησιμότητα, καθώς εξυπηρετεί τόσο τις μετακινήσεις των πολιτών όσο και τις ανάγκες στρατιωτικών μεταφορών.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Επίτροπος συνέδεσε την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων με την ανάγκη για ισχυρή και ανταγωνιστική βιομηχανία, η οποία θα μπορεί να υποστηρίξει τις μελλοντικές επενδύσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια και την αυτονομία του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών.
