Νέους κανόνες για την ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών θεσπίζει η Ισπανία, μετά τη σοβαρή σύγκρουση τρένων που σημειώθηκε στις 28 Οκτωβρίου κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ενισχύει τα δικαιώματα των εργαζομένων να αναφέρουν κινδύνους και να παρεμβαίνουν όταν διαπιστώνουν άμεση απειλή για την ασφάλεια των επιβατών.
Το Βασιλικό Νομοθετικό Διάταγμα 34/2026 εγκρίθηκε στις 10 Νοεμβρίου από την ισπανική κυβέρνηση και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της χώρας στις 11 Νοεμβρίου.
Οι παρεμβάσεις αφορούν τόσο τη λειτουργία των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων όσο και την εποπτεία των υποδομών, με ορισμένες διατάξεις να εφαρμόζονται άμεσα και άλλες να τίθενται σε ισχύ από τις 11 Μαΐου 2027.
Δυνατότητα διακοπής δρομολογίου σε περίπτωση κινδύνου
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την προστασία των εργαζομένων που αναφέρουν περιστατικά ή συνθήκες οι οποίες ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών.
Το προσωπικό που ασκεί καθήκοντα σχετικά με την ασφάλεια μπορεί πλέον να καταγγέλλει προβλήματα μέσω των προβλεπόμενων εταιρικών ή δημόσιων συστημάτων αναφοράς, με διασφάλιση της εμπιστευτικότητας της ταυτότητάς του.
Παράλληλα, αποκτά ρητά το δικαίωμα να λαμβάνει αναγκαία και αναλογικά μέτρα όταν εντοπίζει σοβαρό και άμεσο κίνδυνο για επιβάτες, εργαζομένους ή άλλα πρόσωπα.
Ανάλογα με τις περιστάσεις, τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν την ακινητοποίηση ενός τρένου ή την απόφαση να μην ξεκινήσει ένα δρομολόγιο.
Οι εργαζόμενοι οφείλουν να ακολουθούν τους ισχύοντες επιχειρησιακούς κανόνες και να ενημερώνουν άμεσα τους αρμόδιους φορείς, ενώ προβλέπεται προστασία από δυσμενή μεταχείριση ή εργασιακές κυρώσεις όταν ενεργούν σύμφωνα με το νέο πλαίσιο.
Η προστασία δεν καλύπτει περιπτώσεις σκόπιμης παραβατικής συμπεριφοράς ή σοβαρής αμέλειας, όπως αυτές ορίζονται στη νομοθεσία.
Αλλαγές στα ωράρια των μηχανοδηγών
Από τις 11 Μαΐου 2027 θα εφαρμοστούν οι νέοι κανόνες για τον υπολογισμό του χρόνου οδήγησης των μηχανοδηγών.
Σύμφωνα με τις διατάξεις, στον χρόνο οδήγησης θα συνυπολογίζεται πλέον και η κίνηση σιδηροδρομικών οχημάτων κατά τη διάρκεια ελιγμών.
Επιπλέον, θα προσμετρώνται οι περίοδοι κατά τις οποίες ο μηχανοδηγός εξακολουθεί να έχει την ευθύνη λειτουργίας του οχήματος, ακόμη και εάν δεν το χειρίζεται συνεχώς.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη αφορά τα διαλείμματα μικρότερα των 45 λεπτών μεταξύ δύο περιόδων οδήγησης, τα οποία θα υπολογίζονται ως χρόνος οδήγησης και όχι ως ουσιαστική διακοπή της συνεχούς εργασίας.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με την κόπωση και να αποτραπεί η καταγραφή σύντομων διαλειμμάτων ως επαρκούς χρόνου ανάπαυσης.
Ενισχύονται οι σιδηροδρομικοί έλεγχοι
Το νέο πλαίσιο διευρύνει επίσης τις δυνατότητες επιθεώρησης της Ισπανικής Υπηρεσίας Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF).
Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και οι διαχειριστές υποδομών θα υποχρεούνται να παρέχουν πρόσβαση σε τρένα, εγκαταστάσεις, εξοπλισμό και υποδομές, όταν αυτό απαιτείται για τη διενέργεια εγκεκριμένων ελέγχων.
Οι συγκεκριμένες διατάξεις θα εφαρμοστούν επίσης από τον Μάιο του 2027, ώστε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής στους εμπλεκόμενους φορείς.
Παράλληλα, το διάταγμα επεκτείνει τις υφιστάμενες ρυθμίσεις μείωσης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης σε επιλέξιμους εργαζομένους σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, ενώ προβλέπεται επανεξέταση και άλλων επαγγελματικών ειδικοτήτων.
Νέος θεσμός για τα θύματα μεταφορικών ατυχημάτων
Σε ξεχωριστή νομοθετική παρέμβαση, η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε τη δημιουργία μόνιμου θεσμού υποστήριξης των θυμάτων μαζικών μεταφορικών ατυχημάτων.
Ο νέος φορέας θα λειτουργεί ως σημείο επικοινωνίας μεταξύ των θυμάτων, των οικογενειών τους και των δημόσιων αρχών, παρέχοντας ενημέρωση για δικαιώματα, διαδικασίες και διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης.
Η αρμοδιότητά του δεν περιορίζεται στα σιδηροδρομικά ατυχήματα, αλλά επεκτείνεται στην εμπορική αεροπορία, στις θαλάσσιες επιβατικές μεταφορές και στα λεωφορεία, όπου υφίσταται σχετική κρατική αρμοδιότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνέχιση της ψυχολογικής και συναισθηματικής υποστήριξης μετά την ολοκλήρωση της άμεσης αντιμετώπισης ενός περιστατικού.
Με τις νέες παρεμβάσεις, η Ισπανία επιδιώκει να ενισχύσει την πρόληψη σιδηροδρομικών ατυχημάτων, να βελτιώσει τις διαδικασίες ελέγχου και να δημιουργήσει ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τους επιβάτες.
